Tomos patriarchy Grzegorza VII nadający autokefalię Cerkwii w Polsce
13 listopada 1924 r. patriarcha konstantynopolitański Grzegorz VII nadał tomosem (specjalny, uroczysty dekret) autokefalię Cerkwii Prawosławnej w Polsce.
Patriarcha Grzegorz VII ustanawiał i błogosławił autokefalię Polskiej Cerkwii. Na jej czele miał stać metropolita warszawski i całej Polski. Władzą zwierzchnią obok metropolity został Synod złożony z przedstawicieli polskiego Soboru Biskupów. Każdy nowowybrany metropolita miał w tzw. liście intronizacyjnym informować patriarchę konstantynopolitańskiego o swym wyborze na tron metropolii warszawskiej. Autokefalia miała być zatwierdzona przez Siostrzane Cerkwie Patriarsze oraz autokefaliczne – w tym także przez Cerkiew Moskiewską będącą wówczas w trudnej sytuacji politycznej. Areszt patriarchy Tichona przez bolszewików uniemożliwił nadanie autokefalii przez Patriarchat Moskiewski Cerkwi w Polsce. Z tego względu władze polskie oraz władze cerkiewne zwróciły się z prośbą do Konstantynopola o udzielenie stosownego błogosławieństwa. Tomos uznawał istniejącą organizację cerkiewną. Dokument został podpisany przez Synod Patriarchatu Konstantynopolitańskiego.
Na podst.:
M. Papierzyńska – Turek, Między tradycją a rzeczywistością. Państwo wobec prawosławia 1918 – 1939, Warszawa 1989, s. 122 – 124.
M. Zyzykin, Autokefalia i zasady jej stosowania, Warszawa 1931, s. 74 – 76.
oprac. Stefan Dmitruk
