Boże Narodzenie w Kairze

Grecki patriarcha Aleksandrii i całej Afryki Teodor II na obchody Bożonarodzeniowe przybył specjalnie do egipskiej stolicy; choć zwierzchnik tej Cerkwi, zgodnie z tytulaturą, rezyduje w Aleksandrii, to jest tradycją, by uroczystościom święta Narodzenia Chrystusa przewodniczył w Kairze.

Tegoroczne obchody Bożego Narodzenia w Egipcie wg kalendarza neojuliańskiego (którym posługuje się grecki Patriarchat Aleksandrii, w przeciwieństwie do większościowego koptyjskiego Patriarchatu, który posiada swój własny kalendarz, w którym daty zazwyczaj zbiegają się z tym starostylnymi) przebiegły spokojnie, co nie jest tak oczywistym; często zamachy przeprowadzane są w tym kraju na różne chrześcijańskie święta, ponadto sytuacja w państwie wciąż nie jest stabilna.

W wigilię Bożego Narodzenia patriarcha Teodor przewodniczył w soborze św. Mikołaja królewskim godzinom kanonicznym sprawowanym tylko trzy razy do roku, a następnie Boskiej Liturgii św. Bazylego z wieczernią. Po tym przyjął grupę skautów, którzy zaśpiewali tradycyjne kolędy. Co ważne, wśród przybyłych znalazła się także młodzież koptyjska, która zaśpiewała Bożonarodzeniowe hymny w językach koptyjskim i greckim – to drobny, choć istotny wyraz dążenia do prawosławnej jedności.

Następnie papież wraz metropolitą Memfis Nikodemem złożył wizyty w prawosławnym domu starców i szpitalu patriarszym.

W sam dzień święta, 25 grudnia, patriarcha Teodor przewodniczył Jutrzni i Boskiej Liturgii Bożego Narodzenia w katedrze św. Mikołaja wraz z metropolitą Nikodemem i archimandrytą Nifonem – igumenem monasteru św. Jerzego zlokalizowanym w kairskiej starówce chrześcijańskiej.

Eucharystia zgromadziła prawosławnych Greków, Cypryjczyków, Egipcjan i Rosjan. Obecni byli przedstawiciele egipskiego prezydenta, poszczególnych ministerstw i władz Kairu, a także dyplomaci ambasad krajów tradycyjnie prawosławnych.

Licznej frekwencji sprzyjał fakt, iż był to piątek – w Egipcie to on jest wolnym dniem tygodnia. Boże Narodzenie jest wolnym dla 7 stycznia, mimo że 29 kiahk – dzień Bożego Narodzenia w kalendarzu koptyjskim – wg kalendarza gregoriańskiego wypada czasem 8 stycznia. Wówczas Cerkiew koptyjska obchodzi pierwszy dzień świąt Bożego Narodzenia przez dwa dni (tj. dwa razy), bowiem negocjacje z władzami w sprawie tej daty są niemożliwe – i tak 7 stycznia jako święto państwowe wywalczyła dopiero w 2002 roku, mimo że około 20% mieszkańców Egiptu to chrześcijanie, w większości prawosławni Koptowie.

Odczytano również Bożonarodzeniowe orędzie patriarchy, w którym motywem przewodnim był cytat z listu św. Pawła do Efezjan: Jezus Chrystus jest naszym pokojem, który uczynił nas jednością, i zburzył rozdzielający mur wrogości. (por. Ef 2, 14). Władyka tymi słowami odniósł się do kryzysu uchodźczego; stwierdził, iż rozwiązaniem problemu jest chrześcijańska miłość, która nie patrzy na rasę, wyznanie, kolor skóry, a także skuteczne zwalczanie terroryzmu i niesprawiedliwości społecznej, która są korzeniem obecnej trudnej sytuacji.

Zgodnie z obyczajem ostatnich lat, na końcowe błogosławieństwo do papieskiego soboru przybył zwierzchnik Prawosławnej Cerkwi Koptyjskiej – również o imieniu Teodor II. Patriarchowie po Liturgii wznieśli wspólne modlitwy i wymienili się okolicznościowymi prezentami. Więcej o Cerkwiach orientalnych (dochalcedońskich), do których należą Koptowie, i dialogu Cerkwi bizantyjskich (chalcedońskich) można przeczytać tutaj.

Następnego dnia papież Teodor celebrował Boską Liturgię w cerkwi Przenajświętszej Bogurodzicy w dzielnicy Heliopolis – to nazwa chrześcijańskiej starówki w Kairze. Tego dnia czytana jest Ewangelia o ucieczce Józefa z Bogurodzicą i nowonarodzonym Jezusem do Egiptu (Mt 2, 13-23), i w tradycji egipskiej drugiego dnia Bożego Narodzenia, oprócz święta Soboru Bogurodzicy, jest również obchodzone święto ucieczki do Egiptu. Dlatego też patriarcha sprawował Liturgię we wspomnianej cerkwi – bowiem Egipcjanie wierzą, że w swej ucieczce przed Herodem święci Maria i Józef z Dzieciątkiem udali się właśnie do Heliopolis, o której to wierze świadczą liczne w tej okolicy ikony przedstawiające to zdarzenie oraz pamiątkowe tablice.

Na podstawie: patriarchateofalexandria.com

— Dominika Kovačević