Francja: obchody 80-lecia śmierci św. Aleksego Jużyńskiego

W dniach 21-22 sierpnia 2013 roku w żeńskim monasterze Bussy-en-Othe (egzarchat parafii tradycji rosyjskiej Patriarchatu Ekumenicznego) odbyły się uroczystości 80-lecia śmierci i 10-lecia kanonizacji św. Aleksego Jużyńskiego – świętego kapłana rosyjskiej emigracji we Francji; jego relikwie (cs. moszczy) znajdują się właśnie w tym klasztorze.

Uroczystym nabożeństwom przewodniczyli biskup telmesyjski Hiob (Getcha) – egzarcha parafii tradycji rosyjskiej Patriarchatu Ekumenicznego – oraz biskup korsuński Nestoriusz, którego diecezja obejmuje parafie Patriarchatu Moskiewskiego we Francji, Hiszpanii, Portugalii i Szwajcarii. W wieczór 21 sierpnia sprawowali oni nabożeństwo całonocnego czuwania (cs. wsienoszcznoje bdienije) oraz akatyst ku czci św. Aleksego Jużyńskiego. Natomiast następnego dnia – kiedy to przypadała rocznica śmierci świętego - sprawowali oni Boską Liturgię, po której miała miejsce specjalna agapa.

Święty Aleksy (Iwanowicz Miedwiedkow) urodził się 1 lipca 1867 roku w wiosce Fomiczjewo w smoleńskiej guberni w Rosji. W 1889 roku ukończył seminarium duchowne w Sankt-Petersburgu. W międzyczasie ożenił się (żona zmarła przedwcześnie w 1929 roku). Po rozmowie z ks. prot. Janem Kronsztadzkim – późniejszym świętym – zdecydował się przyjąć święcenia kapłańskie: w 1895 roku dostąpił chirotonii diakońskiej, a rok później kapłańskiej. Aż do czasu rewolucji służył we wsi Wrudy pod Petersburgiem. W 1916 roku nadano mu godność protojereja.

Kiedy wybuchła rewolucja bolszewicka, został aresztowany i skazany na śmierć. Jednak został uwolniony dzięki staraniom córki, choć zarazem już nie mógł pozostać w ojczyźnie – w 1919 roku wyemigrował do Estonii. By być w stanie wyżywić rodzinę, ciężko pracował jako nocny stróż oraz w kopalni rudy żelaza, co zresztą potem bardzo odbiło się na jego zdrowiu, a prawdopodobnie było i przyczyną raka, na którego zmarł. Od 1923 do 1930 roku pełnił posługę kapłańską w parafii Objawienia Pańskiego we wsi w pobliżu Kohtla-Järve. Po śmierci matuszki wraz z dwoma córkami wyjechał do Francji, gdzie pracował duszpastersko w cerkwi św. Mikojała Cudotwórcy w miasteczku Jużin (franc. Ugine) położonym w departamencie Sabaudia (środkowo-zachodnia część kraju).

Mimo że w porównaniu do wcześniejszych miejsc, w Jużinie o. Aleksy służył krótko, trwale zapisał się w pamięci tutejszych parafian. Choć tutaj w końcu jego sytuacja materialna była lepsza, wciąż chodził w bardzo starej rijasie (sutannie), i był szczęśliwy, że nareszcie z czego ma pomagać biednym, co też czynił. Do wyglądu zewnętrznego nie przywiązywał wielkiej wagi – jego prawdziwym życiem były nieustanna modlitwa i służba w cerkwi. Był rygorystyczny dla siebie, jak dla innych. Napominał wiernych jak było trzeba – zawsze stanowczym głosem, przestrzegał dokładnie ustawu (tj. typikonu – zbiór cerkiewnych reguł dotyczących nabożeństw, świąt, postów itp.), nie skracał nabożeństw. Natomiast proskomidia (część przygotowawcza do Litugii, na której kapłan przygotowuje chleb eucharystyczny oraz modli się w intencji żywych i zmarłych) trwała u niego trzy godziny – miał pragnienie swoją modlitwą objąć wszystko i wszystkich. Natomiast po Liturgii długo jeszcze nie wychodził z cerkwi, gdyż sprawował liczne panichidy i molebny – wszystko na prośbę wiernych, od których nigdy nie brał żadnych za to pieniędzy. Jego kazania cieszyły się dużym uznaniem, choć nie były one skomplikowane: często cytował Ewangelię i psalmy – znał psałterz na pamięć.

W przededniu śmierci, kiedy już ciężko chorował na raka, świadomy, iż jego ziemska służba dobiega końca, wyspowiadał się, przyjął sakrament namaszczenia chorych oraz Świętą Eucharystię. Zmarł 22 sierpnia 1934 roku w szpitali w miasteczku Ansi. Pochowano go na miejscowym cmentarzu w Jużinie.

W 1956 roku władze miasteczka postanowiły zamknąć cmentarz, w związku z czym należało ekshumować ciało ks. prot. Aleksego. Kiedy wydobyto je z grobu, okazało się one być nienaruszonym, niepodległym zepsuciu. Duchownego pochowano na cmentarzu Saint Geneve pod Paryżem, a wśród wiernych zapanowało przekonanie o świętości kapłana, toteż zaczęli nalegać na kanonizację.

Ta stała się faktem dopiero 17 stycznia 2004 roku, kiedy to decyzją Świętego Synodu Patriarchatu Konstantynopola św. Aleksy został zaliczony do grona prawiednych (sprawiedliwych) Cerkwi prawosławnej w ramach grupowej kanonizacji świętych wyznawców rosyjskich emigrantów żyjących we Francji w pierwszej połowie XX wieku. Nadano mu imię „Jużyński” na pamiątkę ostatniego miejsca, gdzie sprawował posługę duszpasterską. Po tej kanonizacji relikwie św. Aleksego przeniesiono do cerkwi Przemienienia Pańskiego żeńskiego monasteru Opieki Bogurodzicy w Bussy-en-Othe.

Na podstawie: cerkov-ru.eu oraz voskres.ru

— Dominika Kovačević