Historyczne obchody święta Podwyższenia Krzyża w Etiopii

W ostatnim tygodniu września miała miejsce czterodniowa wizyta koptyjskiego papieża Aleksandrii Teodora II w Etiopii, na którą składały się odwiedziny szeregu parafii i monasterów oraz spotkań dyplomatycznych. Centralnym punktem tej podróży było jednakże poprowadzenie wraz z patriarchą Etiopii Maciejem nabożeństw wielkiego święta Podwyższenia Krzyża w stolicy kraju – Addis Abebie. Jest ono obchodzone dziesiąta dnia miesiąca Thout w kalendarzu egipskim (którym posługuje się także Cerkiew etiopska, jako że z Egiptu przyjęła chrześcijaństwo), co odpowiada 27 lub 28 września – w zależności od roku – w nowym stylu, a 14 lub 15 września w starym stylu. W tym roku był to 28 września. Święto Podwyższenia Krzyża jest w Etiopii dniem wolnym.

Święto to w języku gyyz (staroetiopskim, będącym językiem liturgicznym tej Cerkwi) nazywane jest Meskel, co oznacza po prostu „Krzyż”; również główny plac w etiopskiej stolicy nosi nazwę Meskel, co podkreśla chrześcijański i ortodoksyjny charakter etiopskiego narodu od wielu wieków, mimo że obecnie w państwie istnieje duża mniejszość muzułmańska. Rokrocznie w wigilię święta, nazywane Demera, w całym kraju odbywają się uroczyste modły połączone z paleniem ognisk (podobnie jak ma to miejsce w niektórych regionach Syrii), przy czym największe odbywają się zawsze na placu Meskel. Rozpalanie ogniska ma nawiązywać do tradycji głoszącej, iż św. Helena, która odnalazła Chrystusowy Krzyż w Jerozolimie w 326 roku, miała uprzednio sen, w którym dym z ogniska wskazał miejsce, w którym należy szukać Prawdziwego Krzyża. Przy rozpalonym ognisku, pobłogosławionym z czterech stron krzyżem trzymanym przez kapłana, odbywają się liturgiczne tańce etiopskie połączone ze śpiewem hymnów oraz pieśni paraliturgicznych zwanych mezmur (warto tu zaznaczyć, iż słowo to oznacza także psalm, również w innych językach semickich, m. in. arabskim w formie mazmur).

Tegoroczne obchody święta były wyjątkowo jeszcze dlatego, iż UNESCO postanowiło włączyć obchody Meskel w Addis Abebie na listę niematerialnego światowego dziedzictwa. W obchodach wigilii święta Krzyża uczestniczyły dziesiątki tysięcy wiernych, a wśród nich znaleźli się także prezydent Etiopii Mulatu Teshome oraz burmistrz Addis Abeby Dirima Kuma.

W sam dzień święta patriarcha Teodor przewodniczył Boskiej Liturgii w soborze Chrystusa Zbawiciela; była ona transmitowana przez koptyjską telewizję CTV.

Krótki reportaż video z wigilii Meskel

Cerkiew etiopska jest największą z tzw. Cerkwi orientalnych (dochalcedońskich); liczy ona, według bardzo różnych szacunków, od 40 do 55 milionów wiernych. Więcej o Cerkwiach orientalnych można przeczytać tutaj.

Na podstawie: theorhodoxchurch.info
Zdjęcia: strona Oriental Orthodoxy na Facebooku

— Dominika Kovačević