Manifest przeciwko przemocy religijnej

Obradujący w Aleksandrii (Egipt) Święty Synod Patriarchatu Aleksandryjskiego, 23 listopada, wystosował Manifest przeciwko przemocy religijnej do wiernych w Afryce i na całym świecie. W synodalnym sprawozdaniu dotyczącym przyczyn wystosowania Manifestu, ukazano na stale zwiększającą się eskalację przemocy religijnej na świecie, a zwłaszcza w rejonie bliskowschodnim. Z tego też powodu Święty Synod, mając na uwadze dobro wiernych, postanowił skierować Manifest do wszystkich chrześcijan i innych religii w celu zaprzestania prowadzenia działalności opartej na religijnej przemocy.

Oto tekst Manifestu: Ostatnimi czasy ludzkość staje się świadkiem nieustających napadów religijnej przemocy, która uniemożliwia utrzymanie społecznego pokoju. Przejawia się ona w formie zastraszeń, prześladowań, przymusowych deportacji, tortur i morderstw. Te haniebne czyny, które są poza wszelką logiką i roztropnością, przywołują w nas straszne obrazy z mrocznych czasów. Wszyscy mieliśmy nadzieję, że one bezpowrotnie i nieodwołalnie przeszły w historyczną niepamięć.

Manifestacyjne podsycanie zjawisk religijnej przemocy, poprzez wywoływanie skrajnie negatywnych społecznych i psychologicznych wydarzeń na płaszczyźnie lokalnej – dzięki szybkiemu przepływowi informacji – ukazują w ciemnym świetle obraz kultur i religii na płaszczyźnie globalnej. Otwierając przy tym, poprzez niekontrolowane emocje i nielogiczne odczucia mas, nieprzezwyciężoną przepaść i niemożliwe do przebicia mury pomiędzy ludźmi różnej tożsamości wyznaniowej.

Stosowanie przemocy pod przykrywką wiary jest całkowitym wypaczeniem znaczenia jakiejkolwiek religijnej tradycji, bowiem religie powinny być nosicielami pojednania międzyludzkiego. W szczególności, całkowicie nie do pogodzenia jest to z wiarą w Chrystusa – nie tylko stosowanie przemocy, lecz i jej tolerowanie.

Koniecznie należy podkreślić, że przemoc nie tylko podważa sens Ewangelii, ale jest w zasadzie wyparciem się Chrystusa, Który poprzez swoją Bogoludzką Osobę ukazuje miłość – wg janowej frazy Bóg jest miłością (J 4, 8), pokój jako pokój Boży, który przewyższa wszelki umysł (Flp 4, 7), a także samo życie, tak jak objawia to niezakłamane słowo Ewangelii: Ja jestem zmartwychwstaniem i życiem (J 11, 25).

Przesłanie do chrześcijan cierpiących za wiarę Prawosławie – patrząc przez pryzmat historii – było poddawane niezliczoną ilość razy przemocy, prześladowaniom przez różne reżimy, inne religie i wyznania. A niezakłamanymi świadkami tego wszystkiego są księgi hagiograficzne, które zawierają żywoty heroicznych Męczenników i Wyznawców, którzy poświęcili swoje życie w imię chrystusowej miłości. W każdym razie, szczytowym przykładem miłości i ofiary, złożonej w imię egzystencjalnej autentyczności i zbawienia człowieka, jest sam Bogoczłowiek Jezus Chrystus, który ofiarował swoje życie jako niewinną żertwę ku zjednoczeniu ludzkości z Bogiem.

Jest On przykładem miłosiernej drogi, gdyż tak Bóg umiłował świat, że Syna swego Jednorodzonego dał, aby każdy, kto w Niego wierzy, nie zginął, ale miał życie wieczne (J 3, 16). Kierujemy te słowa do naszych chrześcijańskich braci żyjących na całym afrykańskim kontynencie, a także w innych zakątkach ziemi, którzy cierpią za wiarę.

Wzywamy ich, aby pozostali niewzruszeni w swojej wierze i wyznaniu miłości. Nie zapominając o tym, że Pan zapewnił nas – z jednej strony – o niszczycielskiej przemocy, podkreślając: wszyscy, którzy za miecz chwytają, od miecza giną (Mt 26, 52) – a z drugiej strony – o godnej zapłacie za poświęcenie i oddanie Bogu: Do każdego więc, który się przyzna do Mnie przed ludźmi, przyznam się i Ja przed moim Ojcem, który jest w niebie (Mt 10, 32).

Konieczność powstrzymania przemocy Wzywamy wszystkich tych, którzy dopuszczają się nieludzkich czynów religijnej przemocy lub ją tolerują, aby przemyśleli swoje postępowanie. Bóg bowiem jako Stwórca, Początek i Źródło wszechświata, jest Bogiem wszystkich narodów i ludzi, Bogiem Miłości, Opatrzności i Zbawieniem według swojej łaskawości (Ps 51 (50), 1) całego stworzenia.

Wzywamy polityków krajowych i zagranicznych, wszystkie pokojowe i humanitarne podmioty, do prowadzenia aktywnej polityki mającej na celu powstrzymanie tej szaleńczej religijnej przemocy, zaprzestanie wykorzystywania uczuć religijnych i niemożliwość zrozumienia i tolerowania odmienności – aby zarzuciły swojego działania, które jawią się koniem trojańskim religijnej nienawiści i fanatyzmu.

Nadszedł czas, aby ludzie przestali wzywać imienia Bożego w celu szerzenia podziałów i terroryzmu, czy to zbiorowo, czy też indywidualnie. Nadszedł czas, aby odłożyć na bok wszelkie psychopatologiczne obsesje zelotyzmu w imię, rzekomo, Bożego posłannictwa. Używając przy tym wszystkich możliwych środków, w tym ataków i przemocy odwetowej. Nadszedł czas, aby ludzie przestali upolityczniać religię i mieszać ją z polityką. Fałszując przy tym religijną wiarę i łącząc ją z ruchami totalitarnymi, szowinistycznymi i nacjonalistycznymi w celu prowadzenia świętych wojen.

Na progu trzeciego tysiąclecia od zbawczego wcielenia Syna i Słowa Bożego, ludzkość dostrzega – z jednej strony – żywotność aksjomatu: możesz znaleźć miasta bez wielu różnych rzeczy, lecz bez religii i Boga nie znajdziesz (Plutarch) – z drugiej strony – funkcjonuje zasada, że rozejm nie jest możliwy jeśli nie będzie pokoju religijnego.

Patriarchat Aleksandrii, jako najstarszy wyraziciel ewangelicznego słowa w Afryce, zmaga się i walczy każdego dnia, ażeby ukazać słowo Chrystusa jako drogę ku świętości i przebóstwienia. Z tej pozycji, radykalnie odrzuca i kategorycznie sprzeciwia się jakiejkolwiek formie przemocy religijnej, jako zjawiska, które wyraża niemożliwość pogodzenia wiary z przemocą i jako niepożądaną formę upokorzenia i upadku Bożego stworzenia, którym jest człowiek.

W tym celu, pracuje żarliwie na płaszczyźnie filantropijnej, diakonijnej i ofiarniczej, szanując sumienia innych i działając w pokoju. Sprzeciwia się ślepym instynktom i sumieniom, które podążają nie ku uczynieniu jednego narodu, lecz ku uczynieniu wszystkich braćmi (Cyryl Aleksandryjski PG 72, 686), co może ukazać absurdalność przemocy i przemienić ją w mieszkanie Boga; ukazując na czasowość ziemskiej ojczyzny, a zwracać się ku prawdziwej ojczyźnie, ku Wiecznemu Królestwu Boga.

Wielkie Miasto Aleksandrii, 23 listopada 2012

Papież i Patriarcha Aleksandrii i całej Afryki Teodor II (Podpisane przez 23 członków Świętego Synodu)

Źródło: amen.gr

— Rafał Wawreniuk