O prawosławnej misji w XXI wieku

W dniach 4-7 lutego w Mińsku na Białorusi odbyła się międzynarodowa konferencja pt. „Misja chrześcijaństwa w XXI w. Perspektywa prawosławna”.

W konsultacjach uczestniczyli przedstawiciele z kilkunastu krajów (Białorusi, Rosji, Bułgarii, Polski, Finlandii, Wielkiej Brytanii, Holandii, USA oraz Kenii) reprezentujący organizacje misyjne, instytucje naukowe zajmujące się badaniami tego zjawiska, jak również osoby nieformalnie działające w społecznościach lokalnych na rzecz głoszenia Słowa Bożego. Polskę reprezentowała Alina Awramiuk z Prawosławnego Punktu Duszpasterskiego św. męcz. Grzegorza w Warszawie.

Głównym celem spotkania było zwrócenie uwagi na znaczenie szeroko rozumianej misji chrześcijaństwa we współczesnym świecie, w tym ocena działalności misyjnej Kościoła prawosławnego, podkreślenie znaczenia współpracy i wymiany doświadczeń między organizacjami misyjnymi różnych Kościołów chrześcijańskich, a także przygotowanie duchowe i praktyczne misjonarzy do pracy w różnych regionach świata. Podczas 4 dni uczestnicy konferencji mieli możliwość podzielenia się własnymi doświadczeniami i opiniami w trakcie oficjalnych obrad, jak również spotkań nieformalnych.

Pierwszego dnia obrad zwrócono szczególną uwagę na historyczno-teoretyczne kwestie związane z misją chrześcijaństwa we współczesnym świecie. Valentin Kozhukharov z Bułgarii oraz dr Kenneth Ross z Wielkiej Brytanii zabrali głos w dyskusji na temat „Misji chrześcijaństwa w kontekście totalitaryzmu i ateizmu oraz kolonializmu i sekularyzmu”. Dr Kenet Ross zaprezentował ponadto wydany przez Uniwersytet w Edynburgu „Atlas chrześcijaństwa”, którego był współredaktorem.

W panelu poświęconym „Odnowie człowieczeństwa jako warunkowi misji chrześcijaństwa” ks. Vladimir Fedorov z Sanki Petersburga przedstawił wybrane problemy związane z dialogiem między przedstawicielami różnych wyznań, na przykładzie działalności ekumenicznej w Rosji. Ksiądz Heikki Huttunen z Finlandii zwrócił natomiast uwagę na działalność Cerkwi w społecznościach zdominowanych przez większość innego wyznania, czego przykładem jest Kościół prawosławny w Finlandii i w Polsce. Podkreślił również ogromne znaczenie misji rozumianej jako działania w społecznościach lokalnych, w parafiach własnego Kościoła.

O swoich doświadczeniach duchowych i refleksjach na temat działalności Kościoła w czasie trwania ustroju komunistycznego w Rosji opowiedzieli Alexander Ogorodnikow - dysydent polityczny oraz Antonio Santi - misjonarz Kościoła rzymskokatolickiego w okresie ZSRR. Następnie, na przykładach współczesnych misjonarzy: Lynett Hoppe (1960-2006) oraz św. Mikołaja Japońskiego (1836-1912), przedyskutowano kwestie dot. osobowości misjonarza. Sylwetki misjonarzy przedstawili Olga Olejnik i ks. Pavel Serdiuk z Białorusi.

Na zakończenie pierwszego dnia obrad w kaplicy Instytutu Teologii sprawowana była wieczernia.

W drugim dniu konferencji wystąpienia dotyczyły praktycznej działalności misyjnej Kościoła prawosławnego. W panelu pt. „Społeczność chrześcijańska a misja” omówiono problemy związane z prowadzeniem „profesjonalnej” misji na świecie oraz odpowiedzialności za osoby nawrócone.

Swoimi doświadczeniami podzielił się m.in. ks. Martin Ritsi z USA – dyrektor Orthodox Christian Mission Center, pokazując konkretne działania swojej organizacji oraz wyzwania stojące przed misją prawosławia na świecie, a także John Ngige z Kenii, przybliżając uczestnikom konferencji wybrane problemy działalności Kościoła prawosławnego w Afryce. Wystąpienie Johna Ngige wzbudziło ogromne zainteresowanie i wywołało dyskusję na temat przygotowania misjonarzy do pracy wśród społeczności odmiennych kulturowo i mentalnie od społeczeństwa europejskiego czy amerykańskiego. Pojawiły się pytania, m.in. jakiej misji oczekują mieszkańcy Afryki? Przy tym temacie podkreślano konieczność odwoływania się do tradycji lokalnych (języka, sztuki, muzyki itp.) podczas niesienia misji chrześcijaństwa, tak aby Kościół był bliski ludziom związanym z daną kulturą. Warto dodać, że w Kenii nabożeństwa sprawowane są w języku suahili, wykorzystywane są lokalne instrumenty (np. bębny) oraz lokalne formy ekspresji (oklaski, okrzyki radości).

Alina Awramiuk z Prawosławnego Punktu Duszpasterskiego św. męcz. Grzegorza w Warszawie w prezentacji pt. „Misja Cerkwi po polsku” podzieliła się z uczestnikami konferencji doświadczeniem dotyczącym przygotowania i sprawowana nabożeństw w języku polskim, organizacji życia parafii, działalności dydaktycznej w kontekście przyciągania do Kościoła prawosławnego ludzi zagubionych, niepraktykujących, nieprawosławnych, małżeństw mieszanych itd.

W drugiej części obrad odbyły się dwa panele dyskusyjne – pt. „Misja w krajach niechrześcijańskich” oraz „ Misja w więzieniach, wojsku, wśród osób z uzależnieniami”.

W niedzielę, ostatniego dnia konferencji, w kaplicy Instytutu Teologii odbyła się Boska Liturgia z udziałem wszystkich uczestników konferencji. Celebrowali ją dwaj duchowni Pavel Serdiuk z Białorusi oraz Heikki Huttunen z Finlandii. Symbolicznym wyrazem jedności oraz misyjnej działalności Kościoła prawosławnego było głoszenie Słowa Bożego poprzez odczytanie fragmentów Ewangelii, wybranych modlitw oraz wspólne odśpiewanie ektenii w kilku językach - cerkiewnosłowiańskim, białoruskim, angielskim, fińskim, polskim oraz suahili.

Spotkanie zostało zorganizowane przez Orthodox Mission Network z Wielkiej Brytanii, Chrześcijańskie Centrum Edukacyjne św.św. Cyryla i Metodego z Mińska (Białoruś), Instytut Teologii św.św. Cyryla i Metodego z Mińska (Białoruś) oraz Instytut Studiów Ekumenicznych ze Lwowa (Ukraina).

Międzynarodowe spotkanie w Mińsku dało uczestnikom możliwość wymiany doświadczeń i spostrzeżeń na temat działalności Kościoła prawosławnego w różnych regionach świata. Szczególnie ważnym przesłaniem jest stwierdzenie, że misja chrześcijaństwa ma bardzo różne wymiary i formy, od niesienia świadectwa Chrystusa w społecznościach niechrześcijańskich po współpracę i wsparcie niewielkich, lokalnych wspólnot kościelnych. Udział w konferencji skłania równocześnie do refleksji nad naszym, indywidualnym wkładem w misję Kościoła prawosławnego – w końcu każdy chrześcijanin jest w pewnym sensie misjonarzem.

— Alina Awramiuk