Odszedł patriarcha Paweł

Dzisiaj o godzinie 10.45 w Akademii Wojskowo-Medycznej w Belgradzie, po przyjęciu św. Eucharystii, odszedł patriarcha Paweł, arcybiskup Peći, metropolita belgradzko-karłowacki i patriarcha serbski.

W związku ze śmiercią zwierzchnika, dzwony soboru św. archanioła Michała w Belgradzie dzwonią kwadrans przed każdą pełną godziną.

Patriarcha Paweł miał 95 lat, a w szpitalu przebywał od 13 listopada 2007 roku. Był 44. zwierzchnikiem w historii Patriarchatu Serbskiego.

Wiadomość o śmierci patriarchy przekazał metropolita czarnogórski Amfilochiusz, kiedy na uroczystości poświęcenia kamienia węgielnego poinformował wiernych, że właśnie się dowiedział, iż "patriarcha odszedł". Przekazał także, że rano patriarcha przyjął św. Eucharystię i chwilę potem "jego serce przestało bić".

Dziś wieczorem w Belgradzie odbyło się specjalne posiedzenie Soboru Biskupów SKP. Uczestniczył w nim także prezydent Serbii Boris Tadić. Podczas spotkania ustalono, że pogrzeb patriarchy Pawła odbędzie się w najbliższy czwartek, 19 listopada w Monasterze Rakovica (Belgrad). Miejsce pochówku zostało wybrane zgodnie z życzeniem zmarłego. Funkcję strażnika tronu patriarszego (locum tenens) do czasu wyboru nowego zwierzchnika Kościoła prawosławnego w Serbii będzie pełnił dotychczasowy zastępca patriarchy - metropolita czarnogórsko-przymorski Amfilochiusz.

Życiorys patriarchy Pawła:

Gojko Stojević urodził się 11 września 1914 r. we wsi Kucani w Sławonii w rodzinie Stefana i Anny. W latach 1925 - 1930 uczył się w gimnazjum w Tuzli oraz w IV Męskim Gimnazjum w Belgradzie kończąc naukę z wyróżnieniem.

W 1930 r. rozpoczął studia teologiczne w Seminarium Duchownym w Sarajewie, a naukę kontynuował od 1940 r. na Wydziale Teologii Prawosławnej Uniwersytetu w Belgradzie. W czasie II wojny światowej wstąpił do monasteru Świętej Trójcy w Owczarze. W 1948 r. został wyświęcony na hierodiakona. Między 1949 a 1955 r. przebywał w monasterze w Racze. Został wyświęcony na hieromnicha w 1954 r., a trzy lata później podniesiony do godności archimandryty. W między czasie w latach 1955 - 1957 odbył studia na Wydziale Teologicznym w Atenach. Archimandryta Paweł specjalizował się z zakresu liturgiki i Nowego Testamentu.

22 września 1957 r. patriarcha serbski Wicenty wespół z innymi biskupami serbskimi wyświęcił archimandrytę Pawła na biskupa, a 13 października tegoż roku mianował władyką raszko-prizreńskim (Kosowo). Władyka znosił trudy życia wiernych swojej diecezji, dbał o monastery i przeprowadzał liczne wizytacje kanoniczne parafii wszędzie solidaryzując się z Serbami i występując przeciwko separatyzmowi Albańczyków. Swoją prostotą życia, skromnością oraz przykładem świętości zjednał serca narodu serbskiego.

Czas posługi na rzecz diecezji dzielił też z życiem naukowym. W 1986 r. Synod Patriarchatu Serbskiego, dzięki staraniom biskupa raszko-prizreńskiego, opublikował nową wersję "Srbljaka". Dziełem życia obecnego patriarchy okazało się tłumaczenie na język narodowy i publikacja w 1984 r., używanego w serbskiej Cerkwi Nowego Testamentu. W międzyczasie koordynował serbskie wydanie reprintu z 1915 r. „Świąt chrześcijańskich” M. Skabałłanowicza. Od 1972 r. bp Paweł był odpowiedzialny za kolumnę w "Glasniku" (wiadomościach patriarchatu serbskiego) zajmującą się tematem liturgiki i sakramentami Cerkwi. W 1988 r. wydał "Pytania i odpowiedzi cerkiewnego czytelnika", a 11 lat później monografię "Dewicz. Monaster św. Joanicjusza w Dewicz". Wszystkie jego dzieła są milowym krokiem w serbskiej teologii prawosławnej i na długo pozostaną w obiegu naukowym nie tylko w Serbii, ale też i w całym świecie prawosławnym.

W 1989 r. kosowscy Albańczycy ciężko ranili władykę Pawła. Rany wymagały trzymiesięcznej rekonwalescencji, zaś hierarcha nie złożył pozwu oskarżającego napastników.

1 grudnia 1990 r. Sobór Serbskiego Kościoła Prawosławnego wybrał bp raszko-prizreńskiego na 44 patriarchę serbskiego, arcybiskupa Pecu, metropolitę Belgradu i Karlowac. Tę godność patriarcha Paweł piastował nieprzerwanie do samej śmierci, choć z powodu choroby patriarchy kierowanie Serbskim Kościołem Prawosławnym przejął Święty Synod. Wielokrotnie hierarcha solidaryzował się z narodem w trudnych latach wojny domowej oraz konfliktu kosowskiego.

Między 20 a 24 października 2001 r. odbył wizytę w Polskim Autokefalicznym Kościele Prawosławnym. Odwiedził Warszawę spotykając się z władzami państwowymi i odwiedzając prawosławne świątynie stolicy, monaster św.św. Marty i Marii na św. górze Grabarce, Hajnówkę, Bielsk Podlaski i Białystok. Wszędzie był przyjmowany ciepło i serdecznie wywierając ogromny wpływ na spotykające go tłumy wiernych.

Notka biograficzna na podst.: www.spc.rs (opr. Stefan Dmitruk)

Fot. www.orthphoto.net, www.pravoslavie.ru

— Tomasz Kwoka