Rocznica marcowych pogromów w Kosowie

17 marca minęła rocznica pogromów Serbów w Kosowie. Rok temu - między 17 a 19 marca – w wyniku działań Albańczyków z Kosowa zginęło 19 Serbów, ok. 900 było rannych (pośród nich 65 żołnierzy sił rozjemczych KFOR i UNMIK) 35 cerkwi zostało zniszczonych (głównie z XIV - XVI w.), ok. 800 domostw spalonych, zaś 4000 Serbów wypędzonych z Kosowa i Metohii.

Bezpośrednią przyczyną „marcowego pogromu” było utopienie się 16 marca 2004 r. 3 dzieci albańskich w rzece we wsi Cabra k. Kosowskiej Mitrovicy. Ludność albańska obciążyła winą społeczność serbską. Wiec przekształcił się w zamieszki. Padły hasła czystek etnicznych, a następnego dnia ok. 60 000 Albańczyków wystąpiło na terenie Kosowa i Metohii przeciwko Serbom. Zamieszki trwały nieprzerwanie do 19 marca, zaś całkowicie ustały 25 marca.

W Prisztinie – stolicy Kosowa - zniszczono m. in. kurię bp raszko-prizreńskiego Artemiusza, seminarium duchowne, wysadzono cerkiew katedralną pw. św. Jerzego z 1856 r., a w obecności żołnierzy niemieckich z KFOR spalono i ograbiono monaster Archaniołów. W Mitrovicy wykopano szczątki Serbów i rozrzucano po całym mieście, zaś żołnierze czescy opuścili cerkiew św. Andrzeja, którą Albańczycy wysadzili. Do podobnych wydarzeń doszło w Urosevacu, gdzie miejscowej cerkwi bronili żołnierze greccy. W Srbrnicy został zniszczony żeński monaster Dević. Na terenie monasteru dokonano profanacji relikwii św. Joanicjusza otwierając grób, wywlekając relikwie świętego oraz wsypując do grobu śmiecie. W monasterze Visoki Deczan oraz historycznej siedzibie patriarchów serbskich Pećce Patriarszej żołnierze włoscy obronili świątynie przed zniszczeniem. W czerwcu 2004 r. jednostkę włoską patriarcha serbski Paweł nagrodził orderem św. Sawy. Zamieszki objęły również miejscowości: Vitina, Kosowe Pole, Istok, Obilić, Vucitrn, Kosowska Kamenica, Stimle, Djakovica, Podujevo.

W tych tragicznych dniach metropolita warszawski i całej Polski Sawa wystosował apel w związku z tragicznymi wydarzeniami w Kosowie i Metohii. W wielu parafiach w Polsce przeprowadzono kwesty pieniężne celem wsparcia diecezji raszko-prizreńskiej w której miały miejsce tragiczne wydarzenia.

Z pomocą humanitarną pospieszyła Cerkiew w Polsce. Dzięki akcji Prawosławnego Ośrodka Miłosierdzia „Eleos” i redakcji „Przeglądu Prawosławnego” monaster Archaniołów k. Prisztiny otrzymał wsparcie finansowe, utensylia i szaty liturgiczne.

Na przestrzeni roku odbudowano życie monastyczne w Kosowie. Do monasterów w Zociste i Dević powrócili mnisi i mniszki. Monaster Archaniołów i Visoki Deczan rozpoczął restaurację zniszczonych obiektów. 8 grudnia 2004 r. bp Artemiusz zaskarżył Włochy, Wielką Brytanię, Francję oraz Niemcy w Międzynarodowym Trybunale w Strasburgu o dopuszczenie do zniszczenia ok. 80 obiektów sakralnych na terenie Kosowa w latach 1999 – 2004. Patriarchat Serbski, rząd serbski i serbska rodzina królewska patronują nieustannej pomocy materialnej dla wyniszczonej działaniami albańskimi diecezji raszko-prizreńskiej.

17 marca 2005 r. minutą ciszy naród serbski uczcił ofiary „marcowego pogromu w Kosowie”, a w cerkwiach Patriarchatu Serbskiego odsłużono nabożeństwa żałobne (panichidy). 31 marca włoskie miasto Bari urządza wystawę fotograficzną „Marcowy pogrom 2004-2005”. W ten sposób chce oddać hołd zabitym w Kosowie Serbom.

Film z momentu niszczenia cerkwi w Podujevie - http://www.spc.org.yu/Multimedija/Podujevo/podujevo-e.html .

Więcej informacji i zdjęcia: www.kosovo.com; www.spc.yu; www.b92.net; www.radio.yu.org .

Apel Synodu Biskupów Patriarchatu Serbskiego: index.php?id=aktualnosci&tx_ttnews[tt_news]=1498

Apel metropolity warszawskiego i całej Polski Sawy http://www.orthodox.pl/Aktualnosci/Archiwum2004/kwiecien.HTM

Na podst.: www.pporthodoxia.com.pl , www.spc.org.yu, www.kosovo.com, www.orthodox.pl .

— Stefan Dmitruk