Serbska sztuka sakralna na Węgrzech – wystawa w Brukseli

W Węgierskim Instytucie Kultury im. Balassiego przy Ambasadzie Węgier w Brukseli, z błogosławieństwem biskupa Diecezji Budzińskiej Serbskiego Kościoła Prawosławnego Lucjana (Pantelicia) została otwarta wystawa Różnorodność Kulturowa Europy – Serbska sztuka sakralna na Węgrzech.

Wystawa została zorganizowana we współpracy Instytutu im. Balassiego w Brukseli z Muzeum Serbskiego Prawosławia (Szentendre, Węgry) i Galerią Maticy Srpskiej (Nowy Sad, Serbia). Patronują jej Ministerstwo Kultury i Informacji Serbii, Sekretariat ds. Kultury i Informacji Publicznej Prowincji Autonomicznej Wojwodiny oraz Stałe Przedstawicielstwo Węgier przy Unii Europejskiej w Brukseli.

Składająca się z 39 ikon i przedmiotów liturgicznych ekspozycja Serbska sztuka sakralna na Węgrzech to rezultat wspólnego projektu Muzeum Serbskiego Prawosławia i Galerii Maticy Srpskiej, którego celem jest ochrona serbskiego dziedzictwa kulturowego na Węgrzech. Przygotowanie eksponatów do wystawy, czyli konserwacja i odrestaurowanie pochodzących z XVIII i XIX wieków ikon i innych przedmiotów sakralnych ze zbiorów Muzeum Serbskiego Prawosławia w Szentendre, odbywało się w warsztatach Galerii Maticy Srpskiej w Nowym Sadzie w latach 2010-2011.

Dziedzictwo sztuki Diecezji Budzińskiej Serbskiego Kościoła Prawosławnego świadczy o wielowiekowej obecności i rozwoju artystycznej ekspresji Serbów na terenie Węgier. Muzeum Serbskiego Prawosławia w Szentendre jako diecezjalny instytut kultury Serbskiego Kościoła Prawosławnego powstało w 1964 r., kiedy to zorganizowano pierwszą ekspozycję przedmiotów sakralnych Diecezji Budzińskiej na Węgrzech. Warto wspomnieć także o wystawie Ikony serbskich cerkwi na Węgrzech z 1973 r., która powstała pod patronatem Galerii Maticy Srpskiej jako podsumowanie prowadzonych na szeroką skalę naukowych badań terenowych akademika Dinka Davidova.

Znajdująca się obecnie w Nowym Sadzie najstarsza serbska literacka, kulturalna i naukowa instytucja pod nazwą Matica Srpska jest częścią historii kultury Węgier nie tylko dlatego, że kiedyś Nowy Sad był częścią Królestwa Węgierskiego, ale też dlatego, że została założona w 1826 r. w Peszcie (wtedy Buda i Peszt były osobnymi miastami) i dopiero w 1864 r. została przeniesiona do Nowego Sadu. Warto dodać, że Matica Srpska była kiedyś najbogatszą instytucją fundatorską na Węgrzech.

Wystawa Serbska sztuka sakralna na Węgrzech jest otwarta dla zwiedzających w Węgierskim Instytucie Kultury w Brukseli do 8 marca 2013 r. Kurator ekspozycji Kosta Vuković (historyk sztuki Muzeum Serbskiego Prawosławia w Szentendre) 6 marca osobiście zaprezentuje chętnym eksponaty, następnie w ramach krótkiej dyskusji wicedyrektor Maticy Srpskiej Daniela Korolija-Crkvenjakov opowie o projekcie ich konserwacji.

Źródła: Galeria Maticy Srpskiej, Węgierski Instytut Kultury w Brukseli

— Rakovics Róbert Damian