Święty Sawa – serbska Slava

Każda serbska rodzina ma swoją Slavę, czyli patrona rodziny, dziedziczonego od pokoleń. Lecz cały naród serbski ma jeszcze jedną Slavę: świętego Sawę. To właśnie on, w ramach ewangelizacji serbskiego narodu, który w XII wieku był „ochrzczony, ale nie nauczony”, przeobrażając pogański kult zmarłych przodków w kult chrześcijańskich świętych i świąt wprowadził Slavę: odtąd każda serbska rodzina, miast czcić swych ojców, miała czcić wybranego świętego/święto, w dzień którego pierwszy przodek z linii męskiej przyjął chrzest w Cerkwi. Ponadto św. Sawy sporządził serbską wersję typikonu, tzw. Nomokanon, założył pierwsze znaczące placówki oświatowe, a wreszcie stał się pierwszym zwierzchnikiem autokefalicznej serbskiej Cerkwi. Dlatego też św. Sawa jest uważany za ojca serbskiego narodu narodzonego na nowo w Prawosławiu, a także patrona serbskiej oświaty. Dzień jego święta, przypadający w rocznicę śmierci - 27 stycznia (wg nowego stylu 14 stycznia) – jest obchodzony w całej Serbii uroczystymi nabożeństwami, specjalnymi modlitwami w szkołach a także tzw. „Svetosavskimi Akademiami” organizowanych tak w nich, jak i teatrach.

Głównym obchodom Savindana - dnia św. Sawy – w stolicy Serbii przewodniczył patriarcha Ireneusz. Najpierw sprawował uroczystą Boską Liturgię w cerkwi św. Sawy na Vračarze, będącej jedną z największych prawosławnych świątyń na świecie, a zbudowanej w miejscu, gdzie muzułmańscy Turcy spalili relikwie tego największego serbskiego świętego. Wśród współcelebransów Eucharystii znaleźli się nie tylko duchowni serbscy, lecz także rosyjscy i greccy. Nie zabrakło także przedstawicieli władz Serbii.

Kolejnym ważnym punktem patriarszych obchodów patrona Serbii była Svetosavska Akademija w Teatrze Narodowym pod hasłem „Tobie i nam na chwałę” (serb. Tebi i nama na čast). Oprócz wielu hierarchów Serbskiego Kościoła Prawosławnego, obecni byli m. in. prezydent Serbii Tomislav Nikolić wraz z małżonką, przedstawiciele królewskiej rodziny Karađorđević, naczelny generał Wojska Serbskiego Ljubiša Diković, kilku ministrów oraz przedstawicieli kulturowych i edukacyjnych instytucji. Tegoroczną Akademię, na którą składają się przedstawienia, śpiewy piesni cerkiewnych i narodowych, tańce oraz recytacja wierszy, przygotowali uczniowie ze szkół podstawowych i licealnych o różnych profilach z aż ośmiu miejscowości. Odczytano również tradycyjne, doroczne orędzie igumena serbskiego monasteru Chilandar na Świętej Górze Athos skierowane do serbskiego Ministerstwa Oświaty. Archimandryta Metody zaznaczył w nim, że nauka św. Sawy – tzw. svetosavlje - to dane dziedzictwo nieśmiertelnego sumienia serbskiemu narodowi. I dodał: A nauka św. Sawy jest nauką Chrystusową, światłością odganiającą ciemność, nauką miłości i cierpliwości, optymizmem i żywą mową zrozumiałą dla każdego.

Hymn do św. Sawy

Na podstawie: spc.rs

— Dominika Kovačević