Turcja: brak zgodny na reaktywację szkoły na Chalki

Władze Turcji w dalszym ciągu nie zamierzają wydać zgody na otwarcie nieczynnej od ponad 30 lat prawosławnej Szkoły Teologicznej na wyspie Chalki. Nie pomógł publiczny apel, skierowany do tureckiego rządu przez prezydenta USA Baraka Obamę podczas jego niedawnej wizyty w Ankarze, aby władze zezwoliły na reaktywację uczelni. Obecnie nie ma takich planów - cytuje turecka gazeta Milliyet słowa premiera Recepa Tayyipa Erdogana.

Szkoła została zamknięta w 1971 r. w ramach wzmacniania kontroli państwowej nad prywatnymi instytucjami oświatowymi. Od tego czasu Patriarchat Ekumeniczny nie może kształcić nowych księży.

Prezydent Obama zaapelował na forum tureckiego parlamentu o zgodę na otwarcie szkoły. Tę sprawę omawiał też podczas spotkania z ekumenicznym patriarchą Bartłomiejem I.

Według dziennika Milliyet sekretarz stanu odpowiedzialny za sprawy religii Said Yazicioglu miał powiedzieć, że jedyną możliwością reaktywowania seminarium mogłoby być jego włączenie jako wydział teologiczny na państwowym (islamskim) uniwersytecie, a apele Obamy niczego nie zmienią.

Propozycja ministra Yazicioglu jest znana Patriarchatowi Ekumenicznemu Konstantynopola i - oczywiście - nie do przyjęcia. Oznaczałoby to bowiem, że Kościół miałby powierzyć kształcenie księży państwu tureckiemu i jego władzom akademickim - powiedział przedstawiciel patriarchatu. Od czasu zamknięcia akademii i seminarium Kościół prawosławny w Turcji nie ma możliwości kształcenia nowych księży. Większość duchownych mających obywatelstwo tureckie jest w wieku około 70 lat. Akademia została zamknięta, gdyż, jak wówczas tłumaczyły władze, w Turcji nie ma miejsca na prywatne uniwersytety.

W XIX i na początku XX w. Akademia Teologiczna na wyspie Chalki należała do najważniejszych wyższych uczelni światowego prawosławia. Miała międzynarodowy charakter, zarówno profesorowie jak i studenci pochodzili z całego świata.

Powstanie uczelni jest ściśle związane z rozkwitem Kościoła prawosławnego w okresie reform imperium osmańskiego w XIX w. Na mocy dekretu sułtana, w 1844 r. uczelnię otworzył ówczesny patriarcha ekumeniczny German IV.

Ze względu na zbiory rękopisów Biblioteka Akademii Teologicznej należy do najcenniejszych na świecie. Wiele rękopisów pochodzi jeszcze z okresu bizantyjskiego. Założycielem biblioteki był Metrofan III, ekumeniczny patriarcha w latach 1565-1572 i 1579-1580, a więc już w czasach Imperium Osmańskiego. Mimo iż biblioteka na Chalki jest oficjalnie zamknięta, jej zbiory nadal stanowią przedmiot wielu badań naukowych.

za: wyborcza.pl

— Michał Kalina