Turcja: premier Erdogan spotkał się z patriarchą Bartłomiejem

Szef rządu tureckiego Recep Tayyip Erdogan odwiedził 15 sierpnia Büyükada, największą z Wysp Książęcych na morzu Marmara i spotkał się tam z ekumenicznym patriarchą Bartłomiejem. Erdogan, któremu towarzyszyli ministrowie ds. Europy, Egmen Bagis, kultury Ertugrul Gunay i oświaty, Nimet Cubukcu, odwiedził jedno z ulubionych miejsc pielgrzymkowych chrześcijan i muzułmanów - klasztor św. Jerzego oraz były prawosławny sierociniec, zwrócony Cerkwi dopiero po długim procesie w Europejskim Trybunale Praw Człowieka.

Podczas spotkania z patriarchą Erdogan podkreślił wolę dalszej demokratyzacji Turcji i umacniania praw mniejszości. Ta deklaracja została przyjęta przez patriarchę Bartłomieja z zadowoleniem. Premier z uwagą wsłuchiwał się w życzenia Kościoła - powiedział patriarcha i dodał: Jest to dla nas źródłem wielkiej nadziei.

We wspólnym obiedzie z premierem uczestniczyli także przedstawiciele Kościołow orientalnych: ormiański arcybiskup Aram Atesyan i syryjski metropolita Filüksinos Y. Cetin oraz naczelny rabin Ishak Halevi.

Głównym tematem rozmowy patriarchy Bartłomieja z premierem Turcji była ciągle nierozwiązana sprawa ponownego otwarcia prawosławnego seminarium i Akademii Teologicznej na sąsiedniej wyspie Chalki. Zarówno seminarium, jak i akademia zostały zamknięte przez władze w 1971 r. Od tego czasu Kościół prawosławny w Turcji nie może kształcić nowych duchownych. Otwarcie uczelni na Chalki jest jednym z warunków przyjęcia Turcji do Unii Europejskiej.

O okazały budynek prawosławnego sierocińca na Büyükada toczył się przez wiele lat spór prawny. Budowę rozpoczęto z przeznaczeniem na hotel, jednak w 1902 r. stała się własnością Cerkwi, zarejestrowaną zgodnie z ówczesnymi przepisami jako fundacja o charakterze religijnym. Po pożarze w latach 60. sierociniec zamknięto. Z biegiem lat budynek ulegał zniszczeniu. Ostatecznie władze tureckie zdecydowały skreślić fundację z rejestru i przenieść własność do państwowej centralnej administracji fundacji. Przeciwko temu zaprotestował patriarchat Konstantynopola. Ostatecznie w 2008 r. Europejski Trybunał Praw Człowieka przyznał własność Cerkwi. Proces miał charakter modelowy, gdyż w podobnej sytuacji znajdują się tysiące nieruchomości należących do chrześcijan.

Wizyta Erdogana na Büyükada spotkała się z wielkim zainteresowanie tureckiej opinii publicznej. Oceniana jest jako symboliczna próba nawiązania do "tanzimat", okresu reform w schyłkowym okresie cesarstwa osmańskiego, kiedy to - mimo problemów - w Turcji panowały względnie normalne relacje społeczne.

za: wyborcza.pl foto: el.wikipedia.org

— Michał Kalina