Wizyta patriarchy antiocheńskiego Jana w diecezji Hamy (Syria)

Patriarcha antiocheński Jan jako Dobry Pasterz pamięta o wszystkich owcach znajdujących się pod jego opieką, a zwłaszcza tych, które znajdują się w bardzo trudnej sytuacji – tj. Syrii. Rodzimym terytorium Patriarchatu Antiochii są przede wszystkim Liban i Syria, a ze względu na wojnę domową trwającą w tym drugim kraju, władyka Jan odwiedza kolejne diecezje na jego terytorium. Tym razem patriarcha odwiedził diecezję Hamy, obejmującą teren muhafazy (arabski odpowiednik województwa) Hamy, czyli tytułowego miasta i jego okolic. Region, a zwłaszcza jego stolica, niejednokrotnie były bardzo ciężko doświadczone przez los, także w najnowszej historii: znana jest tzw. „masakra Hamy” z 1982 roku, kiedy to zbuntowane miasto oblężyły wojska Hafeza Al-Asada, zabijając od 10 tysięcy do 20 tysięcy cywili i niszcząc różne zabudowania, w tym obiekty sakralne (wśród nich znalazły się trzy cerkwie). Oprócz tego nastąpiło jeszcze kilka wydarzeń znanych jako „masakra Hamy” – ostatnie w 2012 roku. W Hamie od początku wojny domowej wybuchłej w 2011 roku z różnym natężeniem toczyły się walki.

W tym czwartym co do wielkości mieście Syrii (około 312 tysięcy mieszkańców) większość stanowią muzułmańscy sunnici, jednakże prawosławna mniejszość jest znacząca: niektóre dzielnice są w zupełności chrześcijańskie, działa tu obecnie 5 cerkwi bizantyjskiego Patriarchatu Antiochii – w tym duży sobór. Natomiast w ścisłej okolicy Hamy – w przedziale od 9 do 25 kilometrów – znajdują się już miejscowości w zupełności prawosławne, takie jak Kafr Buhum (18 tysięcy mieszkańców, 5 cerkwi), As-Suqajlabijah (17 tysięcy mieszkańców, 2 cerkwie i jeden monaster) czy Mharda (20 tysięcy mieszkańców, 5 cerkwi i jeden monaster), skąd pochodzi poprzedni patriarcha Antiochii – Ignacy IV (Hazim Habib), czy jedyny zdobywca złotego medalu olimpijskiego dla Syrii – siedmioboistka Ghada Sz’uaa (także wyznania prawosławnego). Należy tu zaznaczyć, iż diecezja Hamy obejmuje jeszcze 10 innych miejscowości.

Patriarsza wizyta w Hamie i okolicach rozpoczęła się w czwartek, 19 marca, a zakończyła niedzielną Liturgią 22 marca. Powitanie zwierzchnika Cerkwi antiocheńskiej odbyło się w katedrze św. Jerzego w Hamie. Zgromadziło ono rzesze wiernych na czele z metropolitą Hamy Eliaszem (Salibą) i gubernatorem miasta. Obecni byli również inni przedstawiciele władz lokalnych. W swoim arcypasterskim słowie władyka Jan wyraził swoją nadzieję, że w tym udręczonym mieście zapanuje pokój, a także zaznaczył wagę prawosławnej edukacji (w Syrii przypadał wtedy Dzień Nauczyciela) – rozpoczynającej się w domu, a kontynuowanej w cerkwi i szkole. Hierarcha stwierdził, iż jest ona drogą do pokoju, a to wszystko razem stanowi filar siły narodu, stabilności społeczeństwa, a wreszcie chwałę Cerkwi. Reportaż video

Dwudziestego marca patriarcha najpierw udał się do Kafr Buhum, gdzie powitanie arcypasterza miało miejsce w cerkwi św. Eliasza – jednej z największych chrześcijańskich świątyń w świece arabskim. W swoim wystąpieniu hierarcha podkreślił, iż mieszkańcy miasteczka niezmiennie od niemalże 2000 tysięcy lat zachowują chrześcijańską wiarę mimo licznych przeciwności. Zauważył również, iż szczerość i prawdziwość relacji pomiędzy ludźmi jest miarą szczerości i prawdziwości relacji ze Stwórcą. Po nabożeństwie doksologii w przycerkiewnej sali odbyło się spotkanie patriarchy z tymi wiernymi, którzy przez wojnę utracili swoich bliskich.

Jeszcze tego samego dnia władyka Jan udał się do Mhardy, gdzie w cerkwi św. Jerzego przewodniczył nabożeństwu Akatystu do Bogurodzicy – w większości tradycji przez pierwsze cztery piątki Wielkiego Postu w ramach powieczerza odprawia się kolejne cztery części tego Akatystu (w piąty piątek Wielkiego Postu we wszystkich tradycjach w ramach czuwania odmawia się cały Akatyst, natomiast w piątek szóstego tygodnia – czyli ostatni dzień Wielkiego Postu – w ramach powieczerza śpiewa się Kanon Łazarza na ton pierwszy). Tutaj, na koniec modłów, patriarcha wygłosił emocjonalne kazanie, wielokrotnie przerywane oklaskami. Podobnie jak w Kafr Buhum, podkreślił on starożytność i gorliwość wiary mieszkańców Mhardy mimo trudności. Hierarcha zaznaczył, iż prawosławna Cerkiew antiocheńska jest trwałym elementem narodu syryjskiego, natomiast głosy takfiryzmu (radykalnego islamu) i wojny są dla niego obcymi. Po raz kolejny patriarcha wezwał do uwolnienia dwóch porwanych syryjskich metropolitów: Pawła (Jazidżiego) i Jana (Ibrahima) – w kwietniu miną dwa lata od początku tego dramatu, kiedy to do dziś los hierarchów pozostaje nieznany.
Po nabożeństwie w budynku przy cerkwi świętych Joachima i Anny odbyło się spotkanie patriarchy Jana z młodzieżą.

Następnego dnia, w sobotę 21 marca, zwierzchnik Cerkwi antiocheńskiej udał się do As-Suqajlabijah. Podobnie jak w poprzednich miejscowościach, tak i tutaj tłumy prawosławnych Syryjczyków wyległy na ulice miasteczka, by powitać swego patriarchę. Dopiero potem odbyła się doksologia w cerkwi św. Jerzego. Następnie władyka spotkał się z bliskimi tych, którzy w wyniku działań wojennych stracili życie. Reportaż video

Ostatnim punktem patriarszej wizyty w diecezji Hamy była uroczysta, niedzielna Boska Liturgia w soborze św. Jerzego. Przewodniczył jej patriarcha Jan w asyście metropolity Hamy Eliasza oraz pięciu innych antiocheńskich biskupów.

Na podstawie: antriochpatriarchate.org oraz hama-orthodox.com

— Dominika Kovačević