Bazyli, książę Jarosławski (1249)

BAZYLI, książę Jarosławia (Błahowiernyj Wasilij, kniaź Jarosławskij), 23 maja/5 czerwca (Sobór rostowsko-jarosławskich świętych), 8/21 czerwca (odnalezienie relikwi), zm. 1249.

W 1236 roku na Ruś uderzył okrutny Batu-Chan. Niezliczone chmary Tataro-Mongołów pozostawiały wszystko w ogniu. Ich miecze spustoszyły stolicę Włodzimierz oraz Rostów i Jarosław wraz z licznymi miastami północnej Rusi. Ciężka to była epoka dla Rusi pod jarzmem mongolskim, ale podobnie jak niespalający się krzew (ros. nieopalimaja kupina), kraj palił się, a jednocześnie nie spalał. Niebiański powiew studził płomień cierpień, a trudzących się w tych srogich czasach gromadził jako gwiazdy na firmamencie nieba.

Pośród nich w sposób łagodny zajaśnieli dwaj święci książęta - Bazyli (Wasyl) i Konstanty, kuszeni nieszczęściami jako złoto w palenisku. Byli synami pierwszego księcia jarosławskiego, Wszewłada. W bożym strachu władali swą rodową ojczyzną, nie wstępując na drogę wojny z innym ruskimi książętami. Opiekowali się dobrami Rusi, leczyli rany zadane przez tatarsko-mongolskie najazdy. Odnawiali zniszczone świątynie.

W 1242 roku młody książę Bazyli odważnie udał się na Złotą Ordę, aby podpisać pokój z Batu-Chanem. Rok później ponownie udaje się na Ordę, tym razem z wielkim księciem kijowskim Jarosławem. Wypróbowany licznymi boleściami, książę Bazyli z pokorą przyjmował wszystkie ciężary i udręki, często modlił się. Życie jego okazało się niedługie, lecz dobre. Zimą 1249 roku książę Bazyli przybywa do Włodzimierza na spotkanie ze spokrewnionym z nim wielkim księciem św. Aleksandrem Newskim. Tam choruje i 8 lutego umiera. Ciało świętego księcia zostało złożone w jarosławskiej katedrze pw. Zaśnięcia Bogurodzicy, po lewej stronie.

Młodszy brat Bazylego Konstantyn odziedziczył panowanie po bracie na krótki czas. Stepowi koczownicy dokonywali od południa rozbójniczych najazdów. W 1252 roku spustoszyli księstwo suzdalskie. 3 lipca 1267 roku tatarskie oddziały podeszły pod Jarosław. Książę Konstantyn wraz ze swoim wojskiem wyszedł im naprzeciw i na wzniesieniu nad rzeką Kotoroślą miała miejsce krwawa bitwa, podczas której zginęło mnóstwo wojowników z obu stron. Młody książę Konstantyn przyjął podczas tej walki męczeńską śmierć, oddając swoje życie za wiarę prawosławną i niepodległość ojczyzny. Ciało świętego księcia Konstantyna zostało z honorami pochowane obok brata, świętego księcia Bazylego.

W 1501 roku podczas kopania rowów pod fundamenty nowej katedralnej świątyni, odnalezione zostały niezniszczone relikwie świętych książąt, w obecności których odbywały się cuda i uzdrowienia.

Imię Bazyli pochodzi od greckiego słowa basileus - "król, cesarz".

opr. Tomasz Sulima