Leoncjusz, biskup Rostowa (1164)

LEONCJUSZ, biskup rostowski, męczennik (Swiaszczennomuczenik Leontij, jepiskop Rostowskij), 23 maja/5 czerwca (rocznica odtwarcia relikwii w 1146 r. i Sobór świętych rostowsko-jarosławskich).

Był pierwszym spośród wszystkich mnichów Monasteru Kijowsko-Pieczerskiego, który otrzymał godność biskupa.

Urodził się na początku XI w. w Kijowie. Wykształcenie otrzymał w utworzonej przez wielkiego księcia Jarosława Mądrego Szkole Włodzimierskiej, gdzie znakomicie opanował język grecki. Śluby zakonne złożył w Konstantynopolu. Po powrocie zamieszkał u boku św. Antoniego Kijowsko-Pieczerskiego.

Po otrzymaniu nominacji na biskupa rostowskiego Leoncjusz udał się na katedrę, z której poganie wygonili dwóch poprzednich biskupów - Teodora i Hilariona. Spotkał tam zajadłych i dzikich pogan, którzy wkrótce wygonili go z miasta. Wówczas w pobliżu wzniósł cerkiew Archanioła Michała i zajął się głównie pogańskimi dziećmi i młodzieżą. Widząc w nich nadzieję dla swej służby i przyszłość Cerkwi, karmił ich, hołubił, nauczał zasad wiary chrześcijańskiej i chrzcił. Następnie powrócił do miasta i zaczął chrzcić dorosłych. Wzbudziło to kolejny bunt pogan, którzy okrążyli cerkiew grożąc, iż go zabiją. Jednak gdy Leoncjusz wyszedł w błyszczących, biskupich szatach, padli do jego stóp. Tak rozpoczął się proces chrystianizacji Ziemi Rostowskiej.

Zgodnie z żywotem, święty swe ziemskie życie zakończył w męczeński sposób między 1070 i 1077 r. Nie wiemy dokładnie jak zginął. W 1164 r. podczas kopania rowów pod nowy sobór odkryto jego ciało, które jak się okazało nie uległo rozkładowi. Umieszczono je w kosztownym, odlanym ze szczerego złota sarkofagu, który w 1609 r. wywieźli Polacy. Wówczas jego ciało złożono pod posadzką rostowskiego soboru Zaśnięcia Matki Bożej. Przy relikwiach św. Leoncjusza miało miejsce wiele cudownych uzdrowień. Jest jednym z najbardziej znanych świętych Ziemi Rostowskiej. Kult oddaje mu cała Rosyjska Cerkiew Prawosławna.

W ikonografii święty przedstawiany jest w liturgicznych biskupich szatach i białym lub czarnym kłobuku. Jest starym mężczyzną z krótką, jasnokasztanową brodą. Tradycyjnie jak w tego typu wizerunkach prawą rękę ma złożoną w błogosławieństwie, w lewej trzyma Ewangelię.

Imię Leoncjusz pochodzi od greckiego słowa leon (łac. leo) - "lew".

opr. Jarosław Charkiewicz