Nicefor biskup Miletu (ok.1000 r.)

Wspomnienie świętego Nicefora biskupa Miletu*
(2/15 czerwca)

Św. Nicefor urodził się na początku X w. w mieście Bazylea i pochodził ze szlachetnej rodziny galackiej. Rodzice przygotowali go do wspaniałej kariery cesarskiego eunucha[1]. Mając osiem lat, został wysłany do Konstantynopola na naukę u znanego mistrza. Nicefor był spokojny, opanowany, a zwłaszcza wyróżniał się gorliwością w lekturze i modlitewnym rozmyślaniu nad Pismem Świętym. Był niezwykle miłosierny dla ubogich. Był gotów oddać im wszystko, nawet własne szaty. Gdy Niceforowi powierzono prowadzenie rachunków nauczyciela, to on w ciągu kilku dni rozdał wszystkie pieniądze nieszczęśnikom, których widok łamał jego serce. Następnie został zaliczony do cesarskiego duchowieństwa.

Większą część czasu święty spędzał w samotności, rozmyślając i modląc się daleko od miejskiego szumu. Przez post i samoograniczenie udało mu się okiełznać porywy żądzy, a jałmużna i troska o chorych pomogły hamować wybuchy gniewu i wzrastać z dnia na dzień, zbliżając go do świętości i doskonałej cierpliwości.

Za panowania Nicefora Fokasa (961-969), podczas nieudanej wyprawy cesarza na Sycylię przeciwko Arabom, św. Nicefor został skierowany do wojska w celu podtrzymania modlitwą ducha armii. Po powrocie został on biskupem Miletu w Azji Mniejszej.

Cztery lata święty gorliwie bronił interesów swojej diecezji, żeby mieć możliwość z właściwą sobie szczodrością czynić miłosierdzie. Jednak przez to sprowadził na siebie zawiść i cudem uniknął otrucia. Powołując się na te niepokoje, Nicefor opuścił katedrę i wyjechał jako prosty mnich na górę Latros. Przełożonym był tam Symeon, uczeń i następca św. Pawła, założyciela monasteru Kolumna[2].

Następnie żył jako pustelnik w Platanie, w pobliżu Anei[3]. Duchowe wysiłki i cnoty Nicefora przyciągały do niego uczniów, jednak asceci zostali wkrótce wygnani przez miejscowego biskupa. Mnisi osiedlili się przy górze Mikala i tam odbudowali starożytny monaster erywiński. Nicefor jeszcze dwa lata przebywał w Platanie, prowadząc pustelnicze życie, a potem powrócił do uczniów, których liczba ciągle rosła. W Suchym Polu święty założył monaster, w którym od razu zamieszkało osiemdziesięciu mnichów (ok. 1000 r.). Podczas budowy tego monasteru zdarzyło się wiele cudów.

Św. Nicefor pozostawał niewzruszonym we wszelkich doświadczeniach i szatańskich pokusach, był łagodny i uważny w stosunku do każdego ze swych duchowych dzieci. Wydawało się, że jego szczodrość nie znała granic, był miłosierny dla wszystkich, którzy będąc w potrzebie przychodzili do jego monasteru jak do zbawczej przystani. W celu nauczenia braci pokładania nadziei tylko w Bogu i nietroszczenia się o dzień jutrzejszy, nie mianował ekonoma, uważając, że Matka Boża zostanie Ekonomissą jego monasteru. Jego oczy nieustannie napełniały się łzami, gdyż całe noce poświęcał skupionej modlitwie, a każdy dzień był dla niego możliwością zrobienia jeszcze jednego kroku ku wiecznej Światłości. Otrzymał dar przewidywania i prorokowania, dokonał też wielu cudów. Po swojej śmierci, która miała miejsce w Tygodniu Męki Pańskiej, św. Nicefor dalej troszczył się o powierzoną mu owczarnię.


* Mimo znaczenia świętego dla Kościoła, nie jest on wymieniony w żadnym synaksarionie i tym samym jest pozbawiony liturgicznego wspomnienia. Kierując się uwagą na marginesie w jego Żywocie, zamieszczamy jego wspomnienie w tym dniu, chociaż jego Żywot podaje, iż święty zmarł w Tygodniu Męki Pańskiej. Por.: Anal. Boll. 14(1895), s. 129-163. Por. także wspomnienie św. Abrahama z Latros (26 marca).
[1] Eunuchowie mieli znaczne dochody na dworze bizantyjskim.
[2] Góra Latros stała się jednym ze znaczących centrów monastycznych i pozostawała nim do XIII w. Patrz: żywot św. Pawła (15 grudnia) i św. Abrahama z Latros (26 marca).
[3] W byłej prowincji Karia, na zachodzie Azji Mniejszej.
[4] Podobnie jak w Wielkiej Ławrze na Górze Atos; patrz: żywot św. Atanazego pod datą 5 lipca.

Za: Synaksarion. Czerwiec, Wydawnictwo „Bratczyk”, Hajnówka 2014, s. 29-30.