Oswald (642)

OSWALD, król, męczennik (Błagowiernyj Oswald, car muczenik), 5/18 sierpnia.

Urodził się około 605 r. Był królem Northumbrii. Gdy w 616 r. Edwin zawładnął królestwem, Oswald uciekł do Szkocji i na wyspie Iona przyjął chrześcijaństwo. Jego przyjaźń z przełożonym Monasteru na Ionie patrz św. Aidanem, zaowacowała niezwykle korzystną dla obu współpracą. Gdy w 633 r. król odzyskał swoją władzę, misjonarze z Iony przybyli wraz z nim i rozpoczęli ewangelizację poddanych. Podczas pobytu na wyspie Oswald nauczył się jezyka celtyckiego i pomagał Aidanowi nie znającemu dobrze angielskiego.

Król zjednoczył dwie części Northumbrii, a inni anglosaksońscy władcy uznali jego nadrzędną wobec nich pozycję. Poślubił Cyneburgę, córkę Cynegilisa, pierwszego chrześcijańskiego króla Wessexu. Jednak jego obiecująco rozpoczęte panowanie nie trwało zbyt długo. W 642 r. pogański król Penda pokonał go w bitwie pod Maserfield. Podczas walki zginął również sam mający trzydzieści osiem lat władca. Tradycja głosi, że słyszano jak umierający król modlił się za dusze poległych w walce. Na rozkaz Pendy ciało zabitego poćwiartowano i porozwieszano na słupach. Później szczątki darzone wielką czcią znalazły się w różnych częściach Anglii.

Oswalda uznano za angielskiego bohatera narodowego. Zasłużył sobie na miano świętego, które nadano mu zaraz po śmierci. W samej Anglii zadedykowano mu około siedemdziesięciu świątyń. Jego kult przeniósł się do innych krajów: Irlandii, Szkocji, Portugalii, Czech, Holandii, Niemiec, Austrii, Szwajcarii i Skandynawii. W Cerkwi jest prawie zupełnie nieznany.

W ikonografii święty przedstawiany jest w bogato zdobionych królewskich szatach, z krzyżem w dłoni. Sztuka zachodnia dodaje mu jeszcze inne atrybuty, m.in.: gałązkę palmową, kłosy pełne ziarna, kruka w ręku lub na księdze, pierścień w dłoni. Na Zachodzie święty uważany jest za patrona angielskiej rodziny królewskiej, krzyżowców i żniwiarzy.

oprac. Jarosław Charkiewicz