Teodor Wareg (983)

TEODOR WAREG, męczennik (Muczenik Fieodor warjag), 12/25 lipca.

Z pochodzenia był Waregiem. Mieszkał w Kijowie i wyznawał chrześcijaństwo jeszcze w czasach zanim św. książę Włodzimierz ochrzcił się i swój lud.

W 983 r. książę Włodzimierz wybrał się ze swym wojskiem na Jaćwingów. Po ich pokonaniu i powrocie do Kijowa, w dowód wdzięczności postanowił złożyć ofiarę pogańskim bogom. Rzucono los, który padł na syna Teodora - Jana. Gdy bojarzy przyszli z tą wieścią do jego domu, Teodor otwarcie wystąpił osądzając pogaństwo i dowodząc, iż prawdziwy Bóg jest tylko jeden, który stworzył niebiosa i ziemię. Oświadczył też, że nie odda swego syna diabłom. Dowiedziawszy się o tym mieszkańcy grodu zaczęli rąbać pale podtrzymujące ganek, na którym stał Fiodor z synem. Gdy konstrukcja runęła, rozwścieczeni poganie dokonali zemsty, zabijając obu mężczyzn.

Fiodor i jego syn Jan uważani są za pierwszych ruskich męczenników. Jako święci zostali wpisani do kalendarzy w XV w. Relikwie św. Jana znajdują się w Bliższych Pieczarach Ławry Kijowsko-Pieczerskiej. Do nich z modlitwą przybywają wierni proszący Boga o potomstwo. Nie wiadomo gdzie znajdują się relikwie św. Teodora.

W ikonografii święty przedstawiany jest wraz z synem. Jest mężczyzną w średnim wieku z ciemną, siwiejącą brodą, ubranym w bojarski sarafan, zwykle niebieski. Zazwyczaj ręce ma w modlitwie złożone na piersi. Św. Jan ukazywany jest jako kilkunastoletni młodzieniec w jasnej szacie, z krzyżem w ręce.

Imię Teodor pochodzi ze złożenia dwóch greckich słów: Theos - "Bóg" i doros - "dar, darowany".

opr. Jarosław Charkiewicz