Kazanie śp. metropolity Antoniego (Blooma) w dzień Zwiastowania Bogurodzicy

Poniżej prezentujemy tekst kazania śp. metropolity Antoniego (Blooma). Kazanie, poświęcone Zwiastowaniu Bogurodzicy, przetłumaczone przez Ałłę Marteńczyk zostało wydrukowane w Przeglądzie Prawosławnym (nr 4 / 2002 r.).

W szóstym miesiącu posłał Bóg anioła Gabriela do miasta w Galilei, zwanego Nazaret, do Dziewicy poślubionej mężowi imieniem Józef, z rodu Dawida; a Dziewicy było na imię Maryja. Anioł wszedł do Niej i rzekł: "Bądź pozdrowiona, pełna łaski, Pan z Tobą, błogosławiona jesteś między niewiastami". Ona zmieszała się na te słowa i rozważała, co miałoby znaczyć to pozdrowienie. Lecz anioł rzekł do Niej: "Nie bój się, Maryjo, znalazłaś bowiem łaskę u Pana. Oto poczniesz i porodzisz Syna, któremu nadasz imię Jezus. Będzie On wielki i będzie nazwany Synem Najwyższego, a Pan Bóg da Mu tron jego ojca, Dawida. Będzie panował nad domem Jakuba na wieki, a jego panowaniu nie będzie końca". Na to Maryja rzekła do anioła: "Jakże się to stanie, skoro nie znam pożycia z mężem?" Anioł Jej odpowiedział: "Duch Święty zstąpi na Ciebie i moc najwyższego osłoni Cię. Dlatego też Święte, które się narodzi, będzie nazwane Synem Bożym. A oto również krewna Twoja, Elżbieta, poczęła w swej starości syna i jest już w szóstym miesiącu ta, która uchodzi za niepłodną. Dla Boga bowiem nie ma nic niemożliwego". Na to rzekła Maryja: "Oto ja służebnica Pańska, niech mi się stanie według twego słowa". Wtedy odszedł od Niej anioł. (Łk 1, 26-38)

Zwiastowanie jest dniem dobrej wieści o tym, że znalazła się na świecie Dziewica tak wierząca Bogu, tak ufna i zdolna do posłuszeństwa, że z niej mógł się zrodzić Syn Boży. Wcielenie Syna Bożego z jednej strony jest dziełem Bożej miłości - czułej, zbawczej - i Bożej mocy; ale jednocześnie wcielenie Syna Bożego jest dziełem ludzkiej wolności: św. Grzegorz Palamas mówi, że Wcielenie tak samo byłoby niemożliwe bez wolnej ludzkiej zgody Matki Bożej, tak jak byłoby ono niemożliwe bez twórczej woli Bożej. I w ten dzień Zwiastowania w Matce Bożej postrzegamy Dziewicę, która całym sercem, umysłem, duszą, całą siłą potrafiła zaufać Bogu do końca.

A dobra nowina była w istocie straszna. Pojawienie się anioła, to powitanie: "Błogosławionaś między Niewiastami i błogosławiony owoc żywota Twojego", nie mogły nie wywołać nie tylko zdumienia, nie tylko trwogi, ale i strachu w duszy dziewicy, która nie znała męża - jak to mogło się zdarzyć?..

I tutaj zauważamy różnicę między chwiejną - chociaż głęboką - wiarą Zachariasza, ojca św. Jana Chrzciciela i wiarą Matki Bożej. Zachariaszowi także zwiastowano, że jego żona urodzi syna - w naturalny sposób, chociaż była już w zaawansowanym wieku. I cóż on odpowiedział na tę wolę Bożą: Jak to się może stać? To się nie może zdarzyć? Jak możesz to udowodnić? Jakie możesz zapewnienie dać?.. Matka Boża stawia tylko takie pytanie: Jak to się może stać? Jestem przecież dziewicą? I na odpowiedź anioła, że tak się stanie, odpowiada jedynie słowami pełnego oddania Siebie w ręce Boga; Jej słowa: - Oto ja służebnica Pana; niech się stanie według twoich słów...

Słowo "służebnica" w dzisiejszym rozumieniu sugeruje uciemiężenie, w języku słowiańskim rabom nazywał siebie człowiek, który swoje życie, wolę ofiarowywał innemu. I Ona rzeczywiście oddała Bogu Swoje życie, Swoją wolę, Swój los, przyjąwszy z wiarą - to jest niepojętym zaufaniem - wieść o tym, że będzie Matką wcielonego Syna Bożego. O niej sprawiedliwa Elżbieta mówi: Błogosławiona, która uwierzyła, że nastąpi wypełnienie słów, które Pan do niej wypowiedział...

W Matce Bożej znajdujemy zadziwiającą zdolność zaufania Bogu do końca, ale zdolność ta nie jest wrodzona, nie naturalna: taką wiarę można w sobie wykuć wysiłkiem czystego serca, wysiłkiem miłości do Boga. Ojcowie mówią: Przelej krew i przyjmiesz Ducha. Jeden z zachodnich pisarzy mówi, że Wcielenie stało się możliwe wtedy, gdy znalazła się izraelska Panna, która całą myślą, całym sercem, całym swym życiem mogła wymówić imię Boże tak, że stało się ciałem w Niej.

Oto dobra nowina, którą teraz słyszeliśmy w Ewangelii, ród ludzki zrodził, przyniósł Bogu w darze Dziewicę, która była zdolna w swej królewskiej ludzkiej wolności zostać Matką Syna Bożego, który w swej wolności oddał siebie dla zbawienia świata. Amiń.

tłum. Ałła Matreńczyk /za: http://www.pporthodoxia.com.pl /

Życiorys śp. metropolity surożskiego Antoniego (Blooma) Troparion święta Zwiastowania Bogurodzicy

Na zdj.: Ikona Zwiastowania Bogurodzicy

— oprac. Stefan Dmitruk