Kościół prawosławny wobec kwestii moralnych: Oddawanie czci Bogu

Prezentujemy fragment artykułu ks. Stanleya Samuela Harakasa, duchownego Greckiej Prawosławnej Archidiecezji Ameryki. Autor specjalizuje się w temacie etyki w kontekście teologii Kościoła prawosławnego. W kolejnych dniach zamieścimy najważniejsze aspekty zagadnienia autorstwa ks. Harakasa.

Najbardziej charakterystycznym aspektem chrześcijaństwa prawosławnego jest jego kult. Chociaż prawosławie ma niezwykle bogatą tradycję doktrynalną, moralną, kanoniczną, społeczną i monastyczną, by nazwać tylko niektóre z nich, to jednak rdzeniem życia chrześcijan prawosławnych jest ich sposób oddawania czci Bogu.

Niektórzy twierdzą, że chrześcijanie prawosławni eksponują kult tak bardzo, że aż zatracają inne aspekty życia kościelnego. Zwierzchnicy Kosciołów prawosławnych powinni zdecydowanie odrzucić twierdzenie, ze Kościół prawosławny jest tylko Kościołem kultu, ale jednocześnie akceptować i usprawiedliwiać centralną pozycję oddawania czci Bogu w życiu Kościoła.

Kult znajduje się w centrum życia Kościoła, ponieważ ukazuje najważniejszą relację — relację z Bogiem. W kulcie człowiek odnajduje główne środki, przez które objawia sie Bóg: Pismo Święte i żywą Tradycję wiary. Nie do wyobrażenia jest oddawanie czci Bogu w Kościele prawosławnym bez Biblii. Co więcej, kult pozwala przenieść całe życie do Królestwa Bożego. Kosciół prawosławny sprawuje kult, aby czas i wszystkie aspekty życia człowieka zostały uświęcone.

Na przykład kiedy prawosławny chrześcijanin zakłada jakąś firmę, zwyczajem jest, że kapłan ją poswięca; kiedy noworodek osiąga czterdziesty dzień życia, niesiony jest do kościoła przez rodziców w celu „ukościelnienia”. Liturgiczne oddawanie czci Bogu pozwala ożywić i uaktualnić wszystkie dzieła historii zbawienia. Większość świąt, będących częścią kultu, wydarza sie teraz, „dzisiaj”. Wystarczy tutaj wspomnieć znaczenie Wielkiego Tygodnia, który pomaga wierzącemu na nowo przeżyć wydarzenia śmierci i Zmartwychwstania Chrystusa.

Ważniejszy jest jednak sakramentalny aspekt kultu, przez który zbawcze dzieło Jezusa Chrystusa przekazywane jest przez Kosciół każdej osobie. Chrzest wprowadza wierzącego w życie Królestwa. Poprzez bierzmowanie zostaje udzielony dar Ducha Świetego dla wzrostu duchowego na obraz i podobieństwo Boże. Eucharystia urzeczywistnia Królestwo Boże wszędzie tam, gdzie jest celebrowana, i jednoczy przystępującego do Komunii Świetej z Ciałem i Krwią Pana.

Sakrament pokuty wspomaga penitenta i upewnia go w nadziei na przebaczenie Boga. Małżeństwo jednoczy mężczyznę i kobietę, wcielając naturalną jedność w życie Królestwa, w życie „w Panu”. Kapłaństwo jest przeznaczone dla niewielkiej liczby wierzących w specjalnej służbie ołtarza. Namaszczenie olejem świętym przekazuje uzdrawiająca i przebaczająca łaskę wierzącemu. Dzięki sprawowaniu kultu prawosławny chrześcijanin żyje rzeczywiście chrześcijańskim życiem. Zatem oddawanie czci Bogu nie może zajmować innego miejsca jak tylko centralne w życiu Kościoła.

Niniejszy artykuł stanowi fragment książki Prawosławie. Światło ze Wschodu, którą można nabyć w naszym sklepie.

— ks. Stanley Harakas