"Ty utkałeś mnie w łonie mej matki", czyli o aborcji w Rosji

Kilka dni przed przyjazdem do Polski patriarchy Cyryla I spróbujmy zająć się tematem aborcji w Rosji. U naszych sąsiadów aborcja jest legalna, a próby wypowiadania się przeciwko niej są niezwłocznie atakowane przez jej zwolenników, w tym czołowych polityków. Cała dyskusja za naszą wschodnią granicą, podobnie jak u nas, odbywa się w atmosferze społecznego przekonania, że wszystko, co zachodzi na scenie publicznej, dzieje się dla poszerzenia zakresu władzy. Odżegnując się od polityki, postarajmy się prześledzić wypowiedzi patriarchy Cyryla I na temat aborcji i zrozumieć, jaką skalę stanowi ten problem we współczesnym rosyjskim społeczeństwie.

Jakie jest stanowisko patriarchy wobec aborcji? Jaka wiąże się z tym wizja rosyjskiego społeczeństwa? Trudno jest nie zająć konkretnego stanowiska po tym, jak w czerwcu br. rosyjskie media obiegła informacja o odnalezieniu w mieście Niewiansk 4 beczek z ponad 200 ludzkimi embrionami. Każdy zarodek był oznakowany nazwiskiem matki i numerem szpitalnego oddziału. Ludzkie embriony pochodziły co najmniej z trzech szpitali, a władze lokalne stwierdziły, że organizacja zajmująca się utylizacją odpadów biologicznych nie wypełniła właściwie swoich obowiązków. Niezwłocznie po tym wydarzeniu rosyjski patriarcha wezwał naród do modlitwy i kategorycznego opowiedzenia się przeciwko aborcji.

Przewodniczący synodalnego oddziału informacyjnego Władimir Legojda, komentując wydarzenie, zauważył, że sytuacja z Niewianska świadczy o degradacji rosyjskiego społeczeństwa. Według niego, problem demograficzny w Rosji nie zostanie nigdy rozwiązany, ponieważ Rosjanie traktują nienarodzone dzieci jak śmieci. Przypomniał słowa obecnego zwierzchnika rosyjskiego prawosławia, że w społeczeństwie rosyjskim, które proklamowało prawa i wolności człowieka, nie ma absolutnego kryterium dla rozróżnienia dobra i zła, dlatego możliwe stają się najbardziej niemoralne czyny.

Patriarcha Cyryl wyznaczył zadanie dla Kościoła w Rosji – stworzenie programu wsparcia dla przyszłych matek, który miałby być odpowiedzią na problem aborcji. Wysiłki państwa są niewystarczające. Podczas aborcji giną dzieci, których liczba przekracza liczbę rodzących się, tę sytuację nazywa katastrofą narodową. Chce, by wszystkie wysiłki były ukierunkowane na pomoc matkom, które nie są pewne, czy mają urodzić dziecko.

Patriarcha zaznacza, że czas deklaracji minął, a nadszedł czas działania. Podkreśla właściwą postawę jednostki – waga każdego musi być zwrócona w pierwszej kolejności na siebie, na to, co robi, jakie są jego czyny?

Jasno dla wiernych przedstawione zostały podstawy społecznego nauczania RKP. Kościół od najdawniejszych czasów uważa celowe przerwanie ciąży (aborcję) za grzech. Kanony utożsamiają aborcję z morderstwem. Podstawą tej oceny jest przekonanie, że pochodzenie człowieka jest darem od Boga, więc od chwili poczęcia jakiekolwiek targnięcie na życie przyszłej istoty ludzkiej jest zbrodnią. W Piśmie Świętym król Dawid opisuje rozwój człowieka jako twórczy akt Boga. Ty bowiem utworzyłeś moje nerki, Ty utkałeś mnie w łonie mej matki (Ps139:13). Zanim ukształtowałem cię w łonie matki, znałem cię, nim przyszedłeś na świat, poświęciłem cię (Jer1: 5) – powiedział Bóg do Jeremiasza. Nie zabijaj dziecka, powodując poronienie – takie przykazanie znajdziemy w Didache (Nauka dwunastu apostołów) – jednym z traktów starożytnego chrześcijaństwa. Kobieta, która wywołała poronienie, jest mordercą i odpowie za to przed Bogiem. Bo zarodek w łonie matki jest żywą istotą, którą opiekuje się Bóg – pisał Atenagoras, apologeta z II wieku. Ten, kto ma stać się człowiekiem, już nim jest – twierdził Tertulian na przełomie II i III wieku. Bazyli Wielki już w IV w. wyjaśnia, że ciężar winy nie zależy od terminu ciąży i etapu rozwoju płodu, a Jan Chryzostom dokonujących aborcji nazywa wprost gorszymi od morderców.

RKP obecnie naucza, że szczera i prawdziwa miłość, pełna rodzina, opiekuńcze rodzicielstwo, szczęśliwe dzieciństwo dają człowiekowi prawdziwe szczęście i pełnię życia. Jednak narody, które przeszły najpierw przez państwowy ateizm, a następnie poprzez moralne rozdarcie, do dzisiaj przeżywają kryzys rodziny. Pierwszymi ofiarami tego kryzysu są dzieci. Coraz częściej potencjalni rodzice widzą w nich nie źródło radości i miłości, a przeszkodę do osiągnięcia egoistycznych celów. W rezultacie nie pozwalają nowemu życiu pojawić się na świecie.

Początki tej strasznej sytuacji znajdziemy sięgając w niedaleką przeszłość. To w porewolucyjnej Rosji, w 1920 r., po raz pierwszy na świecie ogłoszono prawo do aborcji. To prawo przedstawiono jako zwycięstwo wolności, rzekomo przyniosło kobietom możliwość dokonywania wyborów życiowych, w rzeczywistości pozbawiono je prawa do normalnej rodziny i radości macierzyństwa. W latach 1936-1954 zabiegi takie były zakazane. Obecne przepisy są w znacznej mierze powieleniem sowieckich.

Kościół w Rosji chce podejmować inicjatywy zmierzające do wykluczenia jakiegokolwiek udziału państwa w promocji i finansowaniu aborcji. Patriarcha Cyryl proponuje, by wykreślić aborcję ze spisu usług okazywanych w ramach państwowej opieki zdrowotnej, gdyż nie powinna ona być finansowana z pieniędzy podatników. Każda osoba, szczególnie pracownicy medyczni, powinni mieć prawo do nieuczestniczenia w aborcji, a lekarze i pielęgniarki, którzy otrzymują wynagrodzenie z budżetu państwa, nie mogą nakłaniać matek do jej dokonania, zwłaszcza z powodu wieku matki, statusu ekonomicznego czy społecznego. Przerywanie ciąży byłoby dopuszczalne jedynie w razie bezpośredniego zagrożenia życia kobiety. W takich przypadkach należałoby to udowodnić i zasięgnąć opinii kilku lekarzy. Sugeruje stworzenie przy szpitalach położniczych „centrów kryzysów ciąży” z udziałem psychologów i przedstawicieli głównych religii, a także sieci przytułków dla samotnych matek.

Proponowane jest przeprowadzenie kampanii społecznej. Ludzie muszą wiedzieć, że aborcja jest zagrożeniem dla zdrowia fizycznego i psychicznego, i konieczne jest, aby prawda o aborcji była powszechnie ukazywana w mediach, otwarcie o zagrożenich związanych z aborcją powinni mówić zarówno nauczyciele, psychologowie, duchowni, jak i same kobiety myślące o dokonaniu zabiegu. Hierarchii kościelnej chodzi o stworzenie takiej sytuacji w społeczeństwie, że aborcji będzie bardzo mało, a najlepiej nie będzie jej wcale.

Patriarcha Cyryl zaznacza, że próby pokonania kryzysu demograficznego poprzez działania czysto marketingowe są z góry skazane na niepowodzenie. Wszelkie takie działania nie będą skuteczne, jeżeli nie będą wiązały się ze zmianą stanu duchowego i moralnego społeczeństwa, z formowaniem odpowiedzialnych postaw wobec macierzyństwa i ojcostwa jako największego i bezcennego daru. W ostatnich swoich wystąpieniach rosyjski hierarcha przestrzega Rosjan, aby nie stali się oni narodem schodzącym ze sceny dziejów.

Trzeba przyznać, że jasne sformułowane stanowisko patriarchy Cyryla wobec aborcji to nowość w rosyjskim społeczeństwie. Do tej pory bowiem Kościół w Rosji krytykował aborcję, ale wprost nie domagał się ich natychmiastowego zakazu, wiedząc, że w rosyjskich warunkach będzie to trudne.

Jeśli porównywać liczbę przeprowadzonych aborcji z liczbą kobiet w wieku 15-44 lat, Rosja jest światowym rekordzistą – 53,7 zabiegu na tysiąc kobiet. W kraju tym dokonuje się 1,4-1,7 mln (wg innych danych, 2,7 mln) aborcji rocznie. Liczba usuniętych ciąż jest bardzo zbliżona do liczby nowo narodzonych Rosjan albo nawet ją przewyższa.

Na żądanie i bez podania powodów aborcja jest możliwa do 12. tygodnia ciąży, z powodów socjalnych do 22. tygodnia, a ze względów medycznych – w dowolnym momencie. W rosyjskiej mentalności – jak podkreślają eksperci – przerywanie ciąży jest zwykłym medycznym zabiegiem. W latach 1992-2008 liczba ludności Rosji zmniejszyła się aż o 12 milionów.

Dane do artykułu zaczerpnięte z rp.pl, patriarchia.ru

— Tomasz Tarasiuk