Ustawa "O gwarancjach wolności sumienia i wyznania"

Art. 14.
1. Jeżeli odrębna ustawa lub ratyfikowana umowa międzynarodowa nie stanowią naczej, kościół lub inny związek wyznaniowy powiadamia ministra właściwego
do spraw wyznań religijnych i wojewodę właściwego ze względu na siedzibę ednostki organizacyjnej kościoła lub innego związku wyznaniowego o utworzeniu,
zmianie nazwy, siedziby, granic lub połączeniu, podziale i zniesieniu iecezji (okręgów i porównywalnych jednostek organizacyjnych) oraz parafii zborów, gmin i porównywalnych jednostek organizacyjnych).
2. Jeżeli odrębna ustawa lub ratyfikowana umowa międzynarodowa nie stanowią inaczej, kościół lub inny związek wyznaniowy powiadamia w terminie 30 dni
ministra właściwego do spraw wyznań religijnych i wojewodę właściwego ze względu na siedzibę kościoła lub innego związku wyznaniowego o zmianie siedziby oraz o zmianie osób wchodzących do kierowniczych organów wykonawczych,
podając ich imiona i nazwiska, obywatelstwo i miejsce zamieszkania.
3. Przepis ust. 2 stosuje się odpowiednio do jednostek organizacyjnych, o których mowa w ust. 1.
4. Jeżeli odrębna ustawa lub ratyfikowana umowa międzynarodowa nie stanowią inaczej, przed objęciem stanowisk, o których mowa w ust. 2 i 3, przez cudzoziemca,
władze kościoła lub innego związku wyznaniowego powinny się upewnić, czy minister właściwy do spraw wyznań religijnych nie wyraża wobec tego zastrzeżeń. Niezgłoszenie zastrzeżeń w terminie 60 dni od daty powiadomienia uważa się za wyrażenie zgody.

(Art. 15 uchylony)

Art. 16.
1. Państwo współdziała z kościołami i innymi związkami wyznaniowymi w zachowaniu pokoju, kształtowaniu warunków rozwoju kraju oraz zwalczaniu patologii społecznych.
2. W celach, o których mowa w ust. 1, oraz do rozpatrywania problemów związanych z rozwojem stosunków między państwem a poszczególnymi kościołami i innymi związkami wyznaniowymi mogą być, na zasadach wzajemnego uzgodnienia, tworzone różne, w tym stałe formy współdziałania. Przepis ten nie narusza właściwości organów państwowych oraz organów kościołów i innych związków wyznaniowych.

Art. 16a.
1. Dla określenia szczegółowych zasad stosunków, o których mowa w art. 16, mogą być zawierane umowy między właściwymi rzeczowo centralnymi organami
administracji rządowej a władzami poszczególnych kościołów i innych związków
wyznaniowych.
2. Przepisy umowy nie mogą naruszać przepisów ogólnie obowiązującego prawa, a
w szczególności zasady równouprawnienia wszystkich kościołów i innych
związków wyznaniowych.
3. Podpisana umowa zostaje opublikowana w dzienniku urzędowym właściwego
ministerstwa.
Art. 17.
Państwo współdziała z kościołami i innymi związkami wyznaniowymi w ochronie,
konserwacji, udostępnianiu i upowszechnianiu zabytków architektury, sztuki i literatury
religijnej, które stanowią integralną część dziedzictwa kultury.
Art. 18.
1. Przepisy rozdziału 2 i działu III regulują stosunek państwa tylko do tych kościołów
i innych związków wyznaniowych, których sytuacja prawna i majątkowa
nie jest uregulowana odrębnymi ustawami.
2. Przepisy rozdziału 2 określające uprawnienia kościołów i innych związków wyznaniowych
mają jednakże zastosowanie do kościołów i innych związków wyznaniowych
o ustawowo uregulowanej sytuacji wówczas, gdy odrębne ustawy
określone w ust. 1 nie przewidują takich uprawnień.
Rozdział 2
Działalność kościołów i innych związków wyznaniowych
Art. 19.
1. Kościoły i inne związki wyznaniowe korzystają na zasadach równouprawnienia
ze swobody pełnienia funkcji religijnych.
2. Wypełniając funkcje religijne kościoły i inne związki wyznaniowe mogą w
szczególności:
1) określać doktrynę religijną, dogmaty i zasady wiary oraz liturgię,
2) organizować i publicznie sprawować kult,
3) udzielać posług religijnych, w tym osobom, o których mowa w art. 4, oraz organizować
obrzędy i zgromadzenia religijne,
©Kancelaria Sejmu s. 7/17
04-07-19
4) rządzić się w swoich sprawach własnym prawem, swobodnie wykonywać
władzę duchowną oraz zarządzać swoimi sprawami,
5) ustanawiać, kształcić i zatrudniać duchownych,
6) realizować inwestycje sakralne i inne inwestycje kościelne,
7) nabywać, posiadać i zbywać majątek ruchomy i nieruchomy oraz zarządzać
nim,
8) zbierać składki i otrzymywać darowizny, spadki i inne świadczenia od osób
fizycznych i prawnych,
9) wytwarzać i nabywać przedmioty i artykuły potrzebne do celów kultu i praktyk
religijnych oraz korzystać z nich,
10) nauczać religii i głosić ją, w tym za pomocą prasy, książek i innych druków
oraz filmów i środków audiowizualnych,
11) korzystać ze środków masowego przekazywania,
12) prowadzić działalność oświatowo-wychowawczą,
13) tworzyć i prowadzić zakony oraz diakonaty,
14) tworzyć organizacje mające na celu działalność na rzecz formacji religijnej,
kultu publicznego oraz przeciwdziałania patologiom społecznym i ich skutkom,
15) prowadzić działalność charytatywno-opiekuńczą,
17) powoływać krajowe organizacje międzykościelne,
18) należeć do międzynarodowych organizacji wyznaniowych i międzywyznaniowych
oraz utrzymywać kontakty zagraniczne w sprawach związanych z
realizacją swoich funkcji.
3. Za wypełnianie funkcji religijnych, o których mowa w ust. 1, nie uznaje się oddziaływania
poprzez badania i eksperymenty psychologiczne.
Art. 19a.
1. Kościoły i inne związki wyznaniowe mają prawo posiadania, zarządzania oraz
zakładania i poszerzania cmentarzy grzebalnych.
2. Przepis ust. 1 nie narusza przepisów dotyczących cmentarzy i chowania zmarłych.
Art. 20.
1. Kościoły i inne związki wyznaniowe mogą nauczać religii oraz wychowywać
religijnie dzieci i młodzież, zgodnie z wyborem dokonanym przez ich rodziców
lub opiekunów prawnych.
2. Nauczanie religii dzieci i młodzieży jest wewnętrzną sprawą kościołów i innych
związków wyznaniowych. Jest ono organizowane, zgodnie z programem ustalonym
przez władze kościoła lub innego związku wyznaniowego, w punktach katechetycznych
znajdujących się w kościołach, domach modlitw i innych pomieszczeniach
udostępnionych na ten cel przez osobę uprawnioną do dysponowania
nimi.
pkt 16 w ust. 2 w art.
19 skreślony
©Kancelaria Sejmu s. 8/17
04-07-19
3. Nauczanie religii uczniów szkół publicznych i wychowanków przedszkoli publicznych
może odbywać się również w szkołach i przedszkolach na zasadach
określonych w odrębnej ustawie.
Art. 21.
1. Kościoły i inne związki wyznaniowe mają prawo zakładać i prowadzić szkoły i
przedszkola oraz inne placówki oświatowo-wychowawcze i opiekuńczowychowawcze
na zasadach określonych w ustawach.
2. Szkoły, przedszkola oraz inne placówki, o których mowa w ust. 1, będą dotowane
przez państwo lub organy samorządu terytorialnego w przypadkach i na zasadach
określonych w odrębnych ustawach.
Art. 21a.
Działalność służąca celom humanitarnym, charytatywno-opiekuńczym, naukowym i
oświatowo-wychowawczym, podejmowana przez osoby prawne kościołów i innych
związków wyznaniowych, jest zrównana pod względem prawnym z działalnością
służącą analogicznym celom i prowadzoną przez instytucje państwowe.
Art. 22.
1. Kościoły i inne związki wyznaniowe mają prawo zakładać i prowadzić, według
samodzielnie ustalonych programów, szkoły duchowne i seminaria duchowne.
2. W zakresie realizacji programu szkół ogólnokształcących i uzyskiwania świadectw
dojrzałości szkoły duchowne wymienione w ust. 1 podlegają nadzorowi
ministra właściwego do spraw oświaty i wychowania.
3. Tworzenie i prowadzenie przez kościoły i inne związki wyznaniowe szkół wyższych,
zasady udzielania im przez państwo pomocy finansowej oraz tryb i zakres
uznawania stopni i tytułów naukowych nadawanych w tych szkołach regulują,
na wniosek władz kościołów lub innych związków wyznaniowych, odrębne
ustawy.
4. Kościoły i inne związki wyznaniowe mają prawo zakładać religijne instytuty naukowe
i naukowo-dydaktyczne.
5. Status prawny wydziałów teologicznych na uniwersytetach państwowych regulują
odrębne umowy pomiędzy ministrem właściwym do spraw szkolnictwa
wyższego a władzami kościołów lub innych związków wyznaniowych.
Art. 23.
Ministrowie właściwi do spraw oświaty i wychowania oraz do spraw szkolnictwa
wyższego, po zasięgnięciu opinii władz kościołów i innych związków wyznaniowych,
określą, w drodze rozporządzenia, szczegółowy zakres stosowania do nauczycieli,
wychowawców i uczących się w szkołach, o których mowa w art. 21 oraz art.
22 ust. 3, uprawnień i świadczeń społecznych, a także nakładania obowiązków przewidzianych
dla pracowników i uczących się w szkołach publicznych i szkołach wyższych,
z uwzględnieniem równouprawnienia kościołów i innych związków wyznaniowych.
©Kancelaria Sejmu s. 9/17
04-07-19
Art. 24.
1. W celu realizacji działalności charytatywno-opiekuńczej kościoły i inne związki
wyznaniowe mają prawo zakładać i prowadzić, na zasadach określonych w
ustawach, odpowiednie instytucje, w tym zakłady dla osób potrzebujących opieki,
szpitale i inne zakłady lecznicze, żłobki i schroniska dla dzieci.
2. Środki na realizację działalności charytatywno-opiekuńczej pochodzą w szczególności
z:
1) ofiar pieniężnych i w naturze,
2) spadków, zapisów i darowizn krajowych i zagranicznych,
3) dochodów z imprez i zbiórek publicznych,
4) subwencji, dotacji i ofiar pochodzących od krajowych instytucji i przedsiębiorstw
państwowych, społecznych, wyznaniowych i prywatnych,
5) odpłatności za usługi świadczone przez instytucje charytatywno-opiekuńcze
kościołów i innych związków wyznaniowych,
6) dochodów instytucji kościołów i innych związków wyznaniowych.
Art. 25.
1. W celu realizacji swoich funkcji kościoły i inne związki wyznaniowe mają prawo
wydawania prasy, książek, druków oraz zakładania i posiadania wydawnictw
oraz zakładów poligraficznych, z zachowaniem obowiązujących w tym zakresie
przepisów prawa.
2. Kościoły i inne związki wyznaniowe mogą organizować własny kolportaż prasy
lub korzystać z pośrednictwa innej sieci kolportażu.
3. Dla realizacji postanowień ust. 1 kościoły i inne związki wyznaniowe mogą
otrzymywać jako darowizny z zagranicy maszyny, urządzenia, materiały poligraficzne
i papier.
4. Kościoły i inne związki wyznaniowe mają prawo do emitowania w radiu i telewizji
programów religijno-moralnych, społecznych i kulturalnych, w sposób
określony w porozumieniach między władzami danego kościoła lub innego
związku wyznaniowego a jednostkami publicznej radiofonii i telewizji.
Art. 26.
1. Kościoły i inne związki wyznaniowe mają prawo organizowania i prowadzenia
związanej z wypełnianiem swoich funkcji działalności kulturalnej i artystycznej.
2. Dla realizacji prawa, o którym mowa w ust. 1, kościoły i inne związki wyznaniowe
mogą zakładać i prowadzić odpowiednie instytucje oraz dystrybucję i
rozpowszechnianie filmów.
3. Korzystanie z praw, o których mowa w ust. 1 i 2, następuje bez obowiązku uzyskiwania
zezwoleń i upoważnień, jeżeli działalność ta prowadzona jest na potrzeby
realizacji zadań religijno-moralnych w sferze kultury. O podjęciu i prowadzeniu
tej działalności władze kościoła lub innego związku wyznaniowego
powiadamiają państwowy organ, właściwy do udzielania takich zezwoleń i
upoważnień.
©Kancelaria Sejmu s. 10/17
04-07-19
4. Dla realizacji postanowień ust. 1 i 2 kościoły i inne związki wyznaniowe mogą
otrzymywać jako darowizny z zagranicy urządzenia i materiały.
Art. 27.
1. Działalność kościołów i innych związków wyznaniowych nie może naruszać
przepisów ogólnie obowiązujących ustaw chroniących bezpieczeństwo publiczne,
porządek, zdrowie lub moralność publiczną, władzę rodzicielską albo podstawowe
prawa i wolności innych osób.
2. Korzystanie przez kościoły i inne związki wyznaniowe ze swobody działania
odbywa się zgodnie z ogólnie obowiązującymi przepisami, chyba że ustawy stanowią
inaczej.
Art. 28.
1. W sprawach majątkowych kościoły i inne związki wyznaniowe działają poprzez
swoje osoby prawne.
2. Osoby prawne kościołów i innych związków wyznaniowych, ich organy, zakres
kompetencji i sposób powoływania oraz reprezentacji określają statuty (prawo
wewnętrzne, zwane dalej "statutami").
Art. 29.
1. W stosunku do organizacji tworzonych na podstawie art. 19 pkt 14, jeżeli nie
mają osobowości prawnej, nie stosuje się Prawa o stowarzyszeniach. Natomiast
przepisy ustawy o zgromadzeniach stosuje się do nich jedynie w zakresie dotyczącym
zebrań na drogach i placach publicznych oraz w pomieszczeniach użyteczności
publicznej.
2. Organizacje, o których mowa w ust. 1, działają w ramach osób prawnych kościołów
i innych związków wyznaniowych, w których zostały powołane.
3. Władze kościołów i innych związków wyznaniowych czuwają nad zgodnością
działania tych organizacji z ich celami religijnymi i moralnymi.
DZIAŁ III
Rejestrowanie kościołów i innych związków wyznaniowych
Art. 30.
Prawo wpisu do rejestru kościołów i innych związków wyznaniowych, zwanego
dalej "rejestrem", prowadzonego przez ministra właściwego do spraw wyznań religijnych,
jest realizowane przez złożenie temu ministrowi, zwanemu dalej "organem
rejestrowym," deklaracji o utworzeniu kościoła lub innego związku wyznaniowego i
wniosku o wpis do rejestru.
Art. 31.
1. Prawo wniesienia wniosku, o którym mowa w art. 30, przys³uguje co najmniej
100 obywatelom polskim posiadaj¹cym pe³n¹ zdolnooeæ do czynnooeci prawnych,
zwanych dalej „wnioskodawcami”.
©Kancelaria Sejmu s. 11/17
04-07-19
2. Wnioskodawcy sk³adaj¹ listê zawieraj¹c¹ ich notarialnie pooewiadczone podpisy
potwierdzaj¹ce treoeæ wniosku, o którym mowa w ust. 1, i deklaracji o
utworzeniu kooecio³a lub innego zwi¹zku wyznaniowego, imiê i nazwisko, datê
urodzenia, miejsce zamieszkania oraz rodzaj, seriê i numer dokumentu
to¿samooeci oraz numer PESEL ka¿dego z wnioskodawców.
3. Wnioskodawcy mog¹ wybraæ spooeród siebie co najmniej piêcioosobowy
komitet za³o¿ycielski reprezentuj¹cy ich w postêpowaniu w sprawie wpisu do
rejestru.
Art. 32.
1. Wniosek, o którym mowa w art. 30, powinien zawierać:
1) listę, o której mowa w art. 31 ust. 2,
2) informację o dotychczasowych formach życia religijnego i metodach działania
kościoła lub innego związku wyznaniowego na terytorium Rzeczypospolitej
Polskiej,
3) informację o podstawowych celach, źródłach i zasadach doktrynalnych, obrzędach
religijnych,
4) adres siedziby kooecio³a lub innego zwi¹zku wyznaniowego oraz dane osób
wchodz¹cych do kierowniczych organów wykonawczych:
a) imiona i nazwisko,
b) datê urodzenia,
c) adres zamieszkania,
d) nazwê, seriê i numer dokumentu to¿samooeci,
e) nr PESEL,
5) statut.
1a. W przypadku wybrania komitetu za³o¿ycielskiego, o którym mowa w art. 31
ust. 3, wniosek o wpis do rejestru powinien zawieraæ tak¿e podpisany przez
wnioskodawców protokó³ z wyboru tego komitetu okreoelaj¹cy datê i miejsce
wyborów oraz nastêpuj¹ce dane osób wchodz¹cych w jego sk³ad:
1) imiona i nazwisko,
2) datê urodzenia,
3) adres zamieszkania,
4) rodzaj, seriê i numer dokumentu to¿samooeci,
5) nr PESEL.
2. Statut powinien określać w szczególności:
1) nazwę kościoła lub innego związku wyznaniowego różną od nazw innych organizacji,
2) teren działania i siedzibę władz,
3) cele działalności oraz formy i zasady ich realizacji,
4) organy, sposób ich powoływania i odwoływania, zakres kompetencji oraz
tryb podejmowania decyzji,
5) źródła finansowania,
©Kancelaria Sejmu s. 12/17
04-07-19
6) tryb dokonywania zmian statutu,
7) sposób reprezentowania na zewnątrz oraz zaciągania zobowiązań majątkowych,
8) sposób nabywania i utraty członkostwa oraz prawa i obowiązki członków,
9) sposób powoływania, odwoływania oraz kompetencje osób duchownych, o
których mowa w art. 12 ust. 3, o ile kościół lub inny związek wyznaniowy
przewiduje tworzenie takich stanowisk,
10) sposób rozwiązania kościoła lub innego związku wyznaniowego i przeznaczenie
pozostałego majątku.
3. Jeżeli kościół lub inny związek wyznaniowy przewiduje tworzenie jednostek organizacyjnych
mających osobowość prawną, statut powinien określać ich nazwy,
teren działania, siedziby, zakres uprawnień, zasady tworzenia, znoszenia i
przekształcania tych jednostek, ich organy, zakres kompetencji, tryb podejmowania
decyzji, sposób powoływania i odwoływania tych organów, sposób reprezentowania
na zewnątrz oraz zaciągania zobowiązań majątkowych, a także przeznaczenie
majątku pozostałego po zakończeniu likwidacji osoby prawnej kościoła
lub innego związku wyznaniowego.
4. Jeżeli kościół lub inny związek wyznaniowy stanowi część organizacji o zasięgu
międzynarodowym, w statucie powinny być określone zakres i formy wzajemnych
stosunków.
5. Jeżeli kościół lub inny związek wyznaniowy przewiduje tworzenie jednostek organizacyjnych
bez osobowości prawnej, w statucie powinny być określone nazwy,
zasady tworzenia, znoszenia i przekształcania tych jednostek.
Art. 33.
1. W trakcie postępowania w sprawie wpisu do rejestru, organ rejestrowy może żądać
od wnioskodawców wyjaśnień treści wniosku w zakresie określonym w art.
32, a także zwracać się do odpowiednich organów państwowych o sprawdzanie
prawdziwości zawartych we wniosku danych.
2. Jeżeli organ rejestrowy w trakcie postępowania w sprawie wpisu do rejestru
stwierdzi braki lub uchybienia w treści wniosku, w zakresie określonym w art.
32, wyznacza dwumiesięczny termin ich uzupełnienia, a po upływie tego terminu
wydaje decyzję o odmowie wpisu do rejestru.
3. Jeżeli wniosek zawiera postanowienia pozostające w sprzeczności z przepisami
ustaw chroniącymi bezpieczeństwo i porządek publiczny, zdrowie, moralność
publiczną, władzę rodzicielską albo podstawowe prawa i wolności innych osób,
organ rejestrowy wydaje decyzję o odmowie wpisu do rejestru.
4. Decyzje, o których mowa w ust. 2 i 3, powinny być wydane w terminie 3 miesięcy
od daty wszczęcia postępowania o wpis do rejestru. Na decyzje te może być
wniesiona skarga do sądu administracyjnego.
Art. 34.
1. Jeżeli nie zachodzą okoliczności wskazane w art. 33 ust. 2 i 3, organ rejestrowy
wydaje, w terminie 3 miesięcy od zgłoszenia deklaracji, decyzję o wpisie do rejestru.
©Kancelaria Sejmu s. 13/17
04-07-19
2. Z chwilą wpisu do rejestru kościół lub inny związek wyznaniowy uzyskuje, jako
całość, osobowość prawną oraz korzysta ze wszystkich uprawnień i podlega
obowiązkom określonym w ustawach.
3. Przepis ust. 2 stosuje się odpowiednio do jednostek organizacyjnych, zakonów i
diakonatów, o których mowa w art. 32 ust. 3.
4. Do kościołów i innych związków wyznaniowych wpisanych do rejestru stosuje
się odpowiednio art. 14.
Art. 35.
1. Zmiany statutu kościoła lub innego związku wyznaniowego wpisanego do rejestru
dokonuje się w trybie obowiązującym przy ich rejestrowaniu.
2. Organ rejestrowy może domagać się aktualizacji danych warunkujących wpis do
rejestru, określonych w art. 32 ust. 1 pkt 2-5.
Art. 36.
1. Wykreoeleniu z rejestru podlega:
1) kooeció³ lub inny zwi¹zek wyznaniowy, którego sytuacja prawna i maj¹tkowa
zosta³a uregulowana w odrêbnej ustawie,
2) kooeció³ lub inny zwi¹zek wyznaniowy, który zawiadomi³ organ rejestrowy o
zaprzestaniu swojej dzia³alnooeci,
3) kooeció³ lub inny zwi¹zek wyznaniowy, który utraci³ cechy warunkuj¹ce
uzyskanie wpisu do rejestru; dotyczy to w szczególnooeci kooecio³a lub
innego zwi¹zku wyznaniowego, który w ci¹gu 3 lat nie odpowiedzia³ na
¿¹danie organu rejestrowego i nie zaktualizowa³ wpisów do rejestru w
zakresie okreoelonym w art. 32 ust. 1 pkt 4.
2. Wykreoelenie z rejestru nastêpuje na podstawie decyzji organu rejestrowego.
3. W przypadkach, o których mowa w ust. 1 pkt 2 i 3 oraz art. 36a ust. 2,
wykreoelenie z rejestru nastêpuje po przeprowadzeniu likwidacji.
4. W przypadku, o którym mowa w ust. 1 pkt 2, likwidatorami s¹ cz³onkowie
organu kooecio³a lub innego zwi¹zku wyznaniowego uprawnionego do
reprezentowania na zewn¹trz i zaci¹gania zobowi¹zañ maj¹tkowych, je¿eli statut
lub, w razie braku odpowiednich postanowieñ statutu, decyzja w³aoeciwego
organu kooecio³a lub innego zwi¹zku wyznaniowego nie stanowi inaczej.
5. Organ rejestrowy, w drodze decyzji, zarz¹dza likwidacjê i wyznacza likwidatora:
1) w przypadkach, o których mowa w ust. 1 pkt 3 i w art. 36a ust. 2,
2) w razie braku mo¿liwooeci ustalenia likwidatora, o którym mowa w ust. 4.
6. Przed zniesieniem osoby prawnej, o której mowa w art. 32 ust. 3, kooeció³ lub
inny zwi¹zek wyznaniowy zarz¹dza jej likwidacjê i wyznacza likwidatora
informuj¹c o tym organ rejestrowy oraz okreoela przeznaczenie maj¹tku
pozosta³ego po zakoñczeniu likwidacji.
7. Do obowi¹zków likwidatora stosuje siê odpowiednio art. 37 ustawy z dnia 7
kwietnia 1989 r. - Prawo o stowarzyszeniach (Dz.U. z 2001 r. Nr 79, poz. 855, z
2003 r. Nr 96, poz. 874 oraz z 2004 r. Nr 102, poz. 1055).
©Kancelaria Sejmu s. 14/17
04-07-19
8. Je¿eli statut kooecio³a lub innego zwi¹zku wyznaniowego nie stanowi inaczej,
maj¹tek pozosta³y po zakoñczeniu postêpowania likwidacyjnego kooecio³a lub
innego zwi¹zku wyznaniowego albo osób prawnych, o których mowa w art. 32
ust. 3, mo¿e byæ przeznaczony wy³¹cznie na cele charytatywno-opiekuñcze w
drodze decyzji organu rejestrowego.
Art. 36a.
1. Organ rejestrowy lub prokurator może wystąpić do sądu okręgowego o stwierdzenie
niezgodności działania kościoła lub innego związku wyznaniowego z
przepisami prawa, o których mowa w art. 27 ust. 1, lub ze statutem, o którym
mowa w art. 32.
2. W razie stwierdzenia prawomocnym wyrokiem sądu, że działalność kościoła lub
innego związku wyznaniowego rażąco narusza prawo lub postanowienia statutu,
organ rejestrowy wykreśli z rejestru ten kościół lub inny związek wyznaniowy.
Art. 37.
Minister właściwy do spraw wyznań religijnych określa, w drodze rozporządzenia,
zasady i sposób prowadzenia rejestru, dane i informacje podlegające wpisowi, sposób,
formę i termin aktualizacji wpisów do rejestru, warunki udostępniania rejestru,
wydawania wyciągów z rejestru oraz sposób wykreślania kościoła lub innego związku
wyznaniowego z rejestru.
Art. 38.
Przepisy niniejszego działu stosuje się odpowiednio do krajowych organizacji międzykościelnych,
jeżeli mają one mieć osobowość prawną. Do utworzenia takiej organizacji
jest wymagana deklaracja podpisana przez władze co najmniej dwóch
działających w Rzeczypospolitej Polskiej kościołów i innych związków wyznaniowych.
DZIAŁ IIIa
Regulacja spraw majątkowych niektórych kościołów
Art. 38a.
1. Tworzy się Międzykościelną Komisję Regulacyjną, zwaną dalej "Komisją", w
celu ostatecznego uregulowania spraw majątkowych między Państwem a kościołami
i ich osobami prawnymi, które zgłosiły roszczenia w trybie i na zasadach
określonych w:
1) art. 24-26 ustawy z dnia 13 maja 1994 r. o stosunku Państwa do Kościoła
Ewangelicko-Reformowanego w Rzeczypospolitej Polskiej (Dz.U. Nr 73,
poz. 324 oraz z 1998 r. Nr 59, poz. 375 i Nr 106, poz. 668),
2) art. 37 ustawy z dnia 30 czerwca 1995 r. o stosunku Państwa do Kościoła
Ewangelicko-Metodystycznego w Rzeczypospolitej Polskiej (Dz.U. Nr 97,
poz. 479 oraz z 1998 r. Nr 59, poz. 375, Nr 106, poz. 668 i Nr 117, poz. 756),
©Kancelaria Sejmu s. 15/17
04-07-19
3) art. 40-42 ustawy z dnia 30 czerwca 1995 r. o stosunku Państwa do Kościoła
Chrześcijan Baptystów w Rzeczypospolitej Polskiej (Dz.U. Nr 97, poz. 480
oraz z 1998 r. Nr 59, poz. 375, Nr 106, poz. 668 i Nr 117, poz. 756),
4) art. 35 ustawy z dnia 30 czerwca 1995 r. o stosunku Państwa do Kościoła
Adwentystów Dnia Siódmego w Rzeczypospolitej Polskiej (Dz.U. Nr 97,
poz. 481 oraz z 1998 r. Nr 59, poz. 375, Nr 106, poz. 668 i Nr 117, poz. 756).
2. Roszczenia majątkowe wobec Państwa mogą również zgłaszać do Komisji w
terminie do dnia 31 grudnia 1998 r. kościoły i inne związki wyznaniowe, nie
wymienione w ust. 1, a także krajowe organizacje międzykościelne, jeżeli wskażą
we wniosku, że na rzecz Skarbu Państwa przejęto własność nieruchomości
lub ich części będących uprzednio własnością tych kościołów i związków wyznaniowych
oraz krajowych organizacji międzykościelnych.
3. Do oceny dopuszczalności postępowania regulacyjnego w sprawach, o których
mowa w ust. 2, mają odpowiednie zastosowanie przepisy ustaw wskazanych w
ust. 1 pkt 1-4.
4. Jeżeli przywrócenie kościelnej osobie prawnej własności nieruchomości nie jest
możliwe z uwagi na trudne do przezwyciężenia przeszkody, przyznaje się jej
nieruchomość zamienną, a jeżeli nie jest to możliwe, osobie tej przyznaje się odszkodowanie
ustalone według przepisów o wywłaszczeniu nieruchomości.
5. Rada Ministrów określi, w drodze rozporządzenia, z mienia których państwowych
jednostek organizacyjnych lub gmin może być wyłączona nieruchomość
zamienna lub na którą państwową jednostkę organizacyjną może być nałożony
obowiązek zapłaty odszkodowania.
Art. 38b.
1. Przedmiotem postępowania regulacyjnego może być również nieodpłatne przekazanie
na własność nieruchomości lub ich części, które były własnością kościelnych
osób prawnych działających do 1945 r. na Ziemiach Zachodnich i
Północnych, w celu przywrócenia w nich sprawowania kultu religijnego, działalności
oświatowo-wychowawczej, charytatywno-opiekuńczej i opiekuńczowychowawczej.
2. W razie niemożności dokonania regulacji, o której mowa w ust. 1, postępowanie
ulega umorzeniu.
Art. 38c.
Majątek nieruchomy, przekazany na własność gminie w trybie ustawy z dnia 10
maja 1990 r. - Przepisy wprowadzające ustawę o samorządzie terytorialnym i ustawę
o pracownikach samorządowych (Dz.U. Nr 32, poz. 191, Nr 43, poz. 253 i Nr 92,
poz. 541, z 1991 r. Nr 34, poz. 151, z 1992 r. Nr 6, poz. 20, z 1993 r. Nr 40, poz.
180, z 1994 r. Nr 1, poz. 3 i Nr 65, poz. 285, z 1996 r. Nr 23, poz. 102 i Nr 106, poz.
496 oraz z 1997 r. Nr 9, poz. 43), podlega postępowaniu, o którym mowa w art. 38a i
38b.
Art. 38d.
1. Minister właściwy do spraw wyznań religijnych po zasięgnięciu opinii władz kościołów,
o których mowa w art. 38a ust. 1 pkt 1-4, określi, w drodze rozporzą©
Kancelaria Sejmu s. 16/17
04-07-19
dzenia, liczebność Komisji, szczegółowy tryb postępowania regulacyjnego oraz
wynagrodzenie dla członków Komisji i personelu pomocniczego, uwzględniając
w szczególności organizację pracy Komisji, zadania współprzewodniczących
zespołów orzekających, oraz sposób prowadzenia i protokołowania rozpraw,
orzekania i nadawania klauzul wykonalności orzeczeniom i ugodom.
2. Komisja rozpatruje sprawy w zespołach orzekających, w skład których wchodzi
po dwóch członków wyznaczonych przez ministra właściwego do spraw wyznań
religijnych i władze kościoła lub związku wyznaniowego, którego wniosek dotyczy.
3. Postępowanie regulacyjne wszczyna się z chwilą złożenia wniosku w Komisji.
Zespół orzekający po otrzymaniu wniosku o wszczęcie postępowania regulacyjnego
bada, czy jest ono dopuszczalne, a wniosek niedopuszczalny odrzuca.
4. Postępowania sądowe lub administracyjne dotyczące nieruchomości, w stosunku
do których wszczęto postępowanie regulacyjne, ulegają zawieszeniu, a sądy i
organy prowadzące postępowania administracyjne przekazują ich akta do Komisji.
5. Uczestnikami postępowania regulacyjnego są, oprócz wnioskodawcy, wszystkie
zainteresowane jednostki państwowe, samorządowe i kościelne.
6. Uczestnicy postępowania regulacyjnego mogą zawrzeć ugodę przed zespołem
orzekającym. Jeżeli ugoda nie zostanie zawarta, zespół orzekający wydaje orzeczenie.
7. Regulacja nie może naruszać praw nabytych przez niepaństwowe osoby trzecie,
a w szczególności przez inne kościoły i związki wyznaniowe oraz rolników indywidualnych.
8. Ugody zawarte przed zespołem orzekającym, jak i orzeczenia uwzględniające
wniosek, powinny określać:
1) stan prawny nieruchomości,
2) związane z tym stanem obowiązki uczestników postępowania, a w szczególności
obowiązek wydania nieruchomości w wyznaczonym terminie, jeżeli nie
znajduje się ona we władaniu wnioskodawcy,
3) w razie przyznania odszkodowania, obowiązek i termin zapłaty należnej z tego
tytułu kwoty.
9. Od orzeczenia zespołu orzekającego nie przysługuje odwołanie.
Art. 38e.
1. Ugody i orzeczenia mają moc sądowych tytułów egzekucyjnych.
2. Ugody i orzeczenia stanowią podstawę do dokonywania wpisów w księgach
wieczystych i w ewidencji gruntów.
Art. 38f.
1. Postępowanie regulacyjne jest wolne od opłat.
2. Nabycie własności nieruchomości lub ich części na podstawie ugody lub orzeczenia
jest wolne od podatków i opłat z tym związanych, a wynikające z tego
wpisy do ksiąg wieczystych i ich zakładanie są wolne od opłat.
©Kancelaria Sejmu s. 17/17
04-07-19
Art. 38g.
1. Jeżeli zespół orzekający nie uzgodni orzeczenia, zawiadamia o tym pisemnie
uczestników postępowania regulacyjnego.
2. Uczestnicy postępowania regulacyjnego mogą, w terminie sześciu miesięcy od
otrzymania zawiadomienia, wystąpić o podjęcie zawieszonego postępowania sądowego
lub administracyjnego, a jeżeli nie było ono wszczęte - wystąpić na
drogę sądową pod rygorem wygaśnięcia roszczenia. Przy rozpoznawaniu sprawy
sąd stosuje zasady określone w art. 38a i 38b.
DZIAŁ IV
Przepisy przejściowe i końcowe
Art. 40.
Stosunki Państwa z kościołami i innymi związkami wyznaniowymi działającymi na
podstawie wpisu do rejestru mogą być regulowane w drodze odrębnej ustawy.
Art. 41.
Kościoły i inne związki wyznaniowe działające w dniu wejścia w życie ustawy jako
stowarzyszenia zwykłe, mogą nabyć osobowość prawną, jeżeli spełnią wymagania
określone w art. 30-32.
Art. 42.
1. Osoby należące do kościołów i innych związków wyznaniowych, których święta
religijne nie są dniami ustawowo wolnymi od pracy, mogą na własną prośbę
uzyskać zwolnienie od pracy lub nauki na czas niezbędny do obchodzenia tych
świąt, zgodnie z wymogami wyznawanej przez siebie religii.
2. Osoby niepełnoletnie mogą korzystać z prawa określonego w ust. 1 na wniosek
swych rodziców bądź opiekunów prawnych.
3. Zwolnienie od pracy, o którym mowa w ust. 1 i 2, może być udzielone pod warunkiem
odpracowania czasu zwolnienia, bez prawa do dodatkowego wynagrodzenia
za pracę w dni ustawowo wolne od pracy lub pracę w godzinach nadliczbowych.
4. Minister właściwy do spraw pracy oraz minister właściwy do spraw oświaty i
wychowania, minister właściwy do spraw szkolnictwa wyższego, w porozumieniu
z ministrem właściwym do spraw wyznań religijnych, w drodze rozporządzenia,
określają szczegółowe zasady udzielania zwolnień, o których mowa w
ust. 1 i 2.
Art. 45.
Ustawa wchodzi w życie z dniem ogłoszenia.
art. 39 pominięty
(tekst w obwieszczeniu)
art. 43 i 44 pominięte
(tekst w obwieszczeniu)