Jordania: konferencja pt. „Wyzwania stojące przed arabskimi chrześcijanami”

W dniach 3-4 września br. w stolicy Jordanii – Ammanie – odbyła się konferencja pt. Wyzwania stojące przed arabskimi chrześcijanami, na której zebrało się około 70 chrześcijańskich ważnych duchownych sprawujących opiekę duszpasterską w krajach arabskich, na czele z prawosławnymi patriarchami: Antiochii Janem X oraz Jerozolimy i całej Palestyny Teofilem III. W konferencji wzięli udział także inni arabscy biskupi prawosławni oraz Cerkwi orientalnych, a także melchicki (arabski grecko-katolicki) patriarcha Antiochii Grzegorz III Laham, patriarcha maronicki (jeden z Katolickich Kościołów Wschodnich, obecny w Libanie) Beszara Boutrous Rai, łaciński patriarcha Jerozolimy Fouad Twal, katolickich chaldejski patriarcha Luis Sako oraz hierarchowie protestanccy.

Interesującym jest fakt, iż konferencję zorganizował i sfinansował król Jordanii Abdullah II, który jest muzułmaninem i wywodzi się z dynastii Haszymidów, których członków uważa się za potomków założyciela islamu – Mahometa. Jednakże on sam ma bardzo przyjazny stosunek do chrześcijan; około 12% obywateli Jordanii to wyznawcy Chrystusa, wśród których większość jest prawosławna – to wierni Patriarchatu Jerozolimy. Ponadto można stwierdzić, iż obecnie, w trakcie prześladowań nasilonych przez Arabską Wiosnę Ludów, Jordania - po Libanie - jest z państw arabskich najbardziej przyjazną dla chrześcijan, gdzie mogą się oni cieszyć pełnią praw. Dlatego też król Abdullah zdecydował się zorganizować tę konferencję, ponieważ, jak stwierdził, po raz pierwszy od setek lat arabscy chrześcijanie stali się ponownie szczególnym celem ataków wynikających z braku tolerancji, a my, Arabowie, jesteśmy ludami silnie związanymi ze swoimi plemionami, nas wszystkich łączy krew i wspólna 1300-letnia historia, kiedy to arabscy muzułmanie i chrześcijanie budowali razem arabskie państwa i społeczeństwa i działali na rzecz ich rozwoju; a teraz nasi sąsiedzi, już od początku czegoś, co nieprawidłowo nazwano „Arabską Wiosną Ludów”, bardzo cierpią, przede wszystkim za to, że po prostu są chrześcijanami.

Również istotnym jest to, iż po raz pierwszy udało się zebrać w jednym miejscu tak wielu, różnych arabskich chrześcijańskich hierarchów, którzy do tego mogli swobodnie podzielić się swoimi refleksjami i opowiedzieć o problemach spotykających ich w arcypasterskiej służbie w tak trudnych okolicznościach.

Na początku konferencji odczytano szacunkowe dane o liczbie chrześcijan uciekających w ciągu ostatnich dekad z Bliskiego Wschodu. Najbardziej ucierpiał Irak, w którym wskutek inwazji amerykańskiej z półtoramilionowej chrześcijańskiej społeczności w kraju została mniej niż połowa, oraz Syria: należy tu zaznaczyć, iż na dwa miliony uciekinierów aż około 450 tysięcy to chrześcijanie. Znaczna część z nich to prawosławni, albowiem większość arabskich chrześcijan to wierni Kościołów prawosławnych „bizantyjskich” („greckich”, arab. Rum Ortodox, tj. posługujący się wschodnimi-rzymski rytami liturgicznymi): Patriarchatów Antiochii, Jerozolimy i Aleksandrii, oraz Kościołów prawosławnych "orientalnych" (posądzonych niesłusznie w V wieku o monofizytym wskutek barier językowych i etnicznych – wierni tych Cerkwi to ludność autochtoniczna tych ziem i potomkowie starożytnych cywilizacji jak Egipt czy Asyria, obecnie pod względem doktrynalnym uznane przez Cerkiew za prawosławne na mocy porozumień będących owocem trwającego kilka dekad dialogu), a konkretnie patriarchatów: syryjskiego Antiochii, koptyjskiego (tj. egipskiego) Aleksandrii oraz ormiańskich Cylicji i Jerozolimy. Jak wspólnie podkreślali chrześcijańscy hierarchowie w swoich przemówieniach, a także i przybyli na konferencję bardziej liberalni muzułmańscy duchowni, jest to tym bardziej przerażające, że to chrześcijanie są rdzenną ludnością tych ziem, i zachowują oni starożytne języki, ryty i obyczaje, a także to właśnie tutaj miały miejsce poszczególne wydarzenia biblijne, i to te ziemie były w pierwszym tysiącleciu głównymi ośrodkami chrześcijańskiej myśli teologicznej oraz monastycyzmu.

Prawosławny patriarcha Antiochii Jan X w swoim wystąpieniu podkreślił to wielkie historyczne dziedzictwo, a także zwrócił się także z prośbą do polityków, zwłaszcza tych z krajów arabskich, by nie czynili ich mieszkańców zabawką w swych rękach, a ziem arabskich teatrem swych własnych interesów.

Z kolei prawosławny patriarcha Jerozolimy Teofil III podkreślił wielowiekową koegzystencję i tolerancję arabskich muzułmanów i chrześcijan. Także i on wezwał władze do zapobieżenia dalszemu rozlewowi krwi w Palestynie, a przede wszystkim Syrii i Egipcie, gdzie codziennie zarówno świeccy chrześcijanie, jak też mnisi, mniszki i duchowni doświadczają realnych prześladowań, a nawet giną za swoją wiarę. Władyka stwierdził, iż działanie na rzecz zaprzestania tych procederów jest moralnym obowiązkiem międzynarodowej społeczności.

Zebrani hierarchowie również wspólnie potępili działalność Izraela, którego anty-arabskie przedsięwzięcia w szczególny sposób uderzają w palestyńskich chrześcijan, oraz zwrócili się z prośbą do obecnych na spotkaniu muzułmańskich duchownych, by przeciwstawiali się islamskiemu fanatyzmowi.

Na podstawie: jordanembassyus.org, jordantimes.com, catholicnews.com oraz antiochpatriarchate.org

— Dominika Kovačević