Konferencja w Konstantynopolu z okazji 1700-lecia edyktu mediolańskiego

W tym roku mija 1700 lat od ustanowienia przez rzymskiego cesarza Konstantyna edyktu mediolańskiego, który dał wolność wyznawania różnych religii – w tym chrześcijaństwa – mieszkańcom Imperium Rzymskiego, które wówczas obejmowało bardzo znaczne terytorium – od Azji, przez północną Afrykę, po zachód Europy. Z tej okazji w różnych krajach i Kościołach lokalnych mają miejsce przeróżne wydarzenia. Jednym z nich była międzynarodowa i międzywyznaniowa konferencja Wolność religijna dzisiaj – edykt mediolański cesarza Konstantyna 1700 lat później przeprowadzona w dniach 17-18 maja w Konstantynopolu (dzisiejszy Stambuł) – mieście, które założył św. cesarz Konstantyn Wielki i które od wieków służy za siedzibę Patriarchy Ekumenicznego. Konferencję otworzył właśnie patriarcha Konstantynopola Bartłomiej, a przybyli na nią przedstawiciele wszystkich Cerkwi lokalnych, w tym patriarcha-katolikos Gruzji Eliasz II. Na seminarium obecni byli również hierarchowie Kościoła rzymskokatolickiego, w tym przewodniczący Związkowi Konferencji Episkopatów Europy, kardynał Peter Erde.

Po uroczystym otwarciu konferencji odczytano przesłanie papieża Kościoła katolickiego Franciszka do jej uczestników, a także ogłoszony specjalny apel o uwolnienie dwóch prawosławnych metropolitów porwanych miesiąc temu w Syrii – Pawła (Yazigiego) i Jana (Ibrahima).

Obradujący napisali również krótki dokument reprezentujący stanowisko Kościołów prawosławnego i katolickiego w kwestii wolności religijnej. Na początku przypomnieli, jakie wartości głosi edykt mediolański, a mianowicie, że: wolność wyznania przynależy stworzonemu przez Boga każdemu człowiekowi; wolność wyznania oznacza, że władza polityczna nigdy nie może identyfikować się z daną religią kosztem innych, lecz, zamiast tego, wymaga się od niej, by broniła sprawiedliwości, pokoju, wolności i solidarności między wszystkimi obywatelami; państwo musi uznać istnienie Boskiego prawa, którego każda wspólnota przestrzega na podstawie swoich wierzeń. Nawiązując do tego starożytnego dokumentu, sygnatariusze wspólnego dokumentu przypomnieli, że wolność religijna oznacza nie tylko prawo do publicznego sprawowania kultu, lecz także nauczania i nauki danej religii oraz prowadzenia działalności charytatywnej. Podkreślili również, że w przypadku, kiedy dana większość wyznaniowa jest szczególnie chroniona przez państwo, mniejszości wyznaniowe również powinny cieszyć się pełnią praw, a rolą państwa jest ochrona wspólnego dobra i harmonii między obywatelami różnych wyznań.

Drugiego dnia konferencji miały miejsce nie tylko obrady: jej uczestnicy nawiedzili również miejsce śmierci św. cesarza Konstantyna – Nikomedię.

Podsumowując konferencję, patriarcha Bartłomiej powiedział: Podstawowe prawa człowieka, o które walczą wszystkie narody i społeczeństwa – choć często są postrzegane w kategoriach odwetu, który nie odzwierciedla ducha Ewangelii i chrześcijaństwa – zawierają duchowe wartości, które cesarz Konstantyn wszczepił w organizację i strukturę swego Cesarstwa [Bizantyjskiego], ponieważ dostrzegł on i przewidział, że to jedyny sposób, by zapewnić postęp i zachować pokój. To są zasadniczo te same wartości, które odziedziczył dzisiejszy świat, z tym że przekazujący te prawa się zmienili, więc ludzkość teraz oficjalnie głosi, iż nie wierzy w Boga, a czas chrześcijaństwa przeminął. Jednakże, wbrew tym krzykom, chrześcijaństwo i Prawda nie tylko że się nie starzeją, lecz, co więcej, są coraz bardziej obecne [w świecie].

Warto tu również wspomnieć, iż dzień po zakończeniu konferencji, tj. w Niedzielę Niewiast Niosących Wonności (cs. Mironosic) przebywający gościnnie w Turcji patriarcha Gruzji Eliasz II sprawował wraz z patriarchą Bartłomiejem Boską Liturgię w monasterze pw. Życiodajnego Źródła w Balukli. Na podstawie: spc.rs

— Dominika Kovačević