Jonasz, arcybiskup Nowogrodu (1470)

JONASZ, arcybiskup nowogrodzki (Swiatitiel Iona, archijepiskop Nowgorodskij), 5/18 listopada.

Urodził się w XIV w. w Nowogrodzie. Wcześnie utracił rodziców. Usynowiony przez pobożną wdowę Natalię został oddany na nauki do pewnego diakona.

Po osiągnięciu pełnoletności Jan (świeckie imię hierarchy), udał się do pobliskiej Pustelni Otienskiej i złożył śluby zakonne. Za wyjątkowo pobożne życie wkrótce wybrano go ihumenem monasteru, a w 1458 r. mianowano arcybiskupem nowogrodzkim.

Jonasz kierował powierzonym mu ludem w sposób mądry i miłosierny. Niestrudzony głosiciel wiary prawosławnej bronił wiernych przed wpływami religii rzymskokatolickiej i budował nowe świątynie. Z jego inicjatywy powstała pierwsza na północy Rusi cerkiew św. Sergiusza z Radoneża. Znaczna była też jego pomoc w powstaniu i początkowym okresie funkcjonowania Monasteru Sołowieckiego.

Po wielu trudach 5 listopada 1470 r. Jonasz zasnął w Panu. Już za życia uważano go za świętego. Mimo iż ciała zmarłego nie grzebano przez czterdzieści dni, nie było ono źródłem żadnego nieprzyjemnego zapachu. Później pochowano je w Pustelni Otienskiej, w której hierarcha złożył swego czasu śluby zakonne.

Kiedy w 1553 r. otwarto grób arcybiskupa Jonasza, Rosyjska Cerkiew Prawosławna zaliczyła go do grona świętych. Tam też, głównie na Ziemi Nowogrodzkiej, otoczony jest największym kultem.

Na ikonach święty przedstawiany jest jako odziany w biskupie szaty i biały kłobuk mężczyzna o szerokiej, siwej brodzie. W dłoniach trzyma Ewangelię lub makietę świątyni.

Imię Jonasz wywodzi się z języka hebrajskiego i oznacza "gołąb".

opr. Jarosław Charkiewicz