Tytus, biskup Krety (I)

Zdjęcie przedstwiającego postać św. Tytus, biskup Krety (I)

TYTUS, apostoł, biskup Krety (Apostoł Tit, jepiskop Kritskij), 4/17 stycznia (Sobór siedemdziesięciu apostołów) i 25 sierpnia/7 września.

Z pochodzenia był Grekiem. Urodził się na Krecie, w bogatej, pogańskiej rodzinie. W młodości żyjąc w cnocie, poszukiwał prawdy w pismach greckich filozofów i poetów. Później nauczył się języka hebrajskiego i zaczął czytać Stary Testament. Zrozumiał wówczas marność pogaństwa i uwierzył w prawdziwego Boga.

Tytus udał się do Jerozolimy, ujrzał Chrystusa, uwierzył w Niego i stał się Jego wiernym uczniem należącym do siedemdziesięciu apostołów. Apostoł Paweł jadąc około 49 r. na tzw. Sobór Jerozolimski "aby przedstawić Ewangelię głoszoną wśród pogan" obok apostoła Barnaby zabrał ze sobą Tytusa, którego prawdopodobnie osobiście ochrzcił. Nie pozwolił go przy tym obrzezać, przygotowując w ten sposób dekret jerozolimski o zwolnieniu chrześcijan od tej praktyki Mojżeszowej. Apostoł Paweł bardzo lubił Tytusa, nazywając go „swoim bratem”, „wspólnikiem” i „towarzyszem”. Zabierał go ze sobą w podróże misyjne. W czasie jednej z nich pozostawił go na Krecie, aby zarządzał nowo powstałą Cerkwią, udoskonalał Jej organizację przez ustanawianie prezbitrów i chronił wiernych przed błędami. W ten sposób około 63 r. został pierwszym biskupem miasta Gortyna na Krecie i prawdopodobnie pierwszym biskupem na tej wyspie. Jakiś czas później Paweł napisał do Tytusa list pasterski, dotyczący utrzymania „zdrowej nauki” w Cerkwi.

Apostoł Tytus zmarł u schyłku I w. mając dziewięćdziesiąt cztery lata. Jego relikwie pozostawiono na wyspie. W 823 r. zostały one (poza głową) zniszczone podczas najazdu Saracenów. W 1662 r. mieszkańcy Walencji zabrali je do swojego miasta i umieścili w bazylice św. Marka. W 1966 r. papież Paweł VI zwrócił świętości Cerkwi prawosławnej. Uroczyście przewieziono je wówczas na Kretę, gdzie spoczywają w mieście Iraklion. Wraz z apostołem Tymoteuszem Tytus uważany jest za patrona Krety.

W ikonografii apostoł przedstawiany jest w liturgicznych szatach biskupich, bądź w sposób przyjęty dla apostołów, tj. w (przeważnie zielonym) paliuszu. W dłoni zazwyczaj trzyma krzyż. Ma bujną, lecz krótką, kasztanową brodę.

oprac. Jarosław Charkiewicz