Obchody świętych Konstantego i Heleny w Nišu

W tym roku obchodzimy 1700-lecie ogłoszenia edyktu mediolańskiego przez cesarza Konstantego Wielkiego, o czym niejednokrotnie informowaliśmy na łamach naszego serwisu, m. in. w tym miejscu. Za jeden z najważniejszych punktów obchodów tej okrągłej rocznicy uznano Boską Liturgię sprawowaną w dzień, kiedy Cerkiew wspomina św. cesarza Konstantego i jego matkę, św. Helenę, w rodzinnym mieście tego wielkiego władcy Rzymu – Nišu w Serbii.

Uroczystości związane ze Slavą (świętem patronalnym) Nišu trwają jednakże dłużej niż dzień; zaczęły się one już 31 maja, kiedy to przez miasto przeszła zorganizowana przez grupę rekonstrukcyjną królewska parada, a zakończą się 6 czerwca. W tym czasie w Nišu organizowane są różne wydarzenia kulturalne i sportowe, lecz obchody skoncentrowane są w Cerkwi. Te cerkiewne obchody rozpoczęły się w niedzielę, 2 czerwca, czyli wigilię święta Konstantego i Heleny. Czuwanie w nowej cerkwi pw. św.św. Konstantego i Heleny sprawował biskup bihaćko-petrowaczki Chryzostom, a modlili się w trakcie niego także inni serbscy hierarchowie, w tym patriarcha Ireneusz. Po tym w centrum miasta miał miejsce wieczór kulturalny Palilulsko Veče otwarty przez biskupa Nišu Jana, na który składały się różnego rodzaju artystyczne występy.

Następnego dnia, w poniedziałek, 3 czerwca, niemalże wszyscy biskupi Serbskiego Kościoła Prawosławnego, na czele z jego zwierzchnikiem, przewodniczyli celebracji poświęcenia cerkwi św.św. Konstantego i Heleny oraz Boskiej Liturgii sprawowanej przed tą świątynią. Oprócz hierarchów, nabożeństwa sprawowali także bardzo licznie zebrani inni kapłani serbscy. Uroczystości zgromadziły przedstawicieli zarówno władz lokalnych, jak i państwowych, wojska, mieszkańców tego jednego z największych serbskich miast, a nawet ludzi z innych części Serbii.

Po Świętej Liturgii przez miasto przeszła wielka, uroczysta procesja (ser. litija), na czele której niesiono krzyż z wieńcem (w serbskiej tradycji w okresie paschalnym na krzyże nakłada się wieńce na znak zwycięstwa), chorągwiami (w tym z monogramem Chrystusa, będącej symbolem tego jubileuszowego roku w Serbii), slavskim kolačem (rodzaj ciasta-chleba wypiekanego na Slavę) oraz ikoną świętych Konstantego i Heleny. Kiedy procesja wróciła pod nowo poświęconą cerkiew, dokonano tam obrzędu typowego dla Slavy – tzw. przełamanie slavskiego kolača. Celebracja ta polega na poświęceniu kolača oraz czerwonego wina, po czym zgromadzeni (w przypadku Slavy rodziny, wszyscy obecni, zaś jeśli to święto patronalne parafii lub miasta, tylko najważniejsi goście) podnoszą prawymi rękoma kolač i aż do końca śpiewu trzech troparionów (Swiati Muczenicy – Święci Męczennicy; Slawa Tebe, Hriste Boże – Chwała Tobie, Chryste Boże; Isaije, likuj – Izajaszu, raduj się) obracają go. Po tym kapłan przełamuje kolač, przelewa go winem i rozdaje wiernym.

Po liturgicznych uroczystościach patriarcha Ireneusz na Uniwersytecie Nišu otworzył sympozjum naukowe zatytułowane Niš i Bizancjum.

Wieczorem w Twierdzy Nišu (podobnie jak słynna twierdza Kalemegdan w Belgradzie, obecnie pełni funkcję parku i miejsca wydarzeń kulturalnych) odbył się spektakl muzyczno-sceniczny Constantinus Magnus, który był transmitowany przez drugi program RTS (serbskiej telewizji publicznej).

Na podstawie: spc.rs

— Dominika Kovačević