Alipiusz, ikonograf pieczerski (1114)

ALIPIUSZ PIECZERSKI, mnich, pisarz ikon (Prepodobnyj Alipij, ikonopisiec Pieczerskij), 17/30 sierpnia i 28 września/11 października (Sobór świętych kijowsko-pieczerskich spoczywających w Bliższych Pieczarach).

Nie znamy daty urodzin Alipiusza. Wiadomo tylko, iż będąc młodzieńcem został oddany przez rodziców na naukę pisania ikon do ikonopisców przybyłych do Monasteru Kijowsko-Pieczerskiego z Konstantynopola. Ponieważ był zdolny i pojętny szybko posiadł arkana tej sztuki i wraz z przybyłymi, własnoręcznie wykonanymi ikonami upiększył cerkiew Pieczerską.

Kiedy praca w cerkwi Pieczerskiej została ukończona, ihumen monasteru Nikon przyjął od Alipiusza śluby zakonne. Z radością włączył do wspólnoty człowieka obeznanego z wciąż jeszcze mało znaną na Rusi umiejętnością. Alipiusz trudził się za dnia pisząc ikony, a nocą śpiewał i modlił się. Nie opuszczał przy tym nigdy wspólnoty, nie widywano go również jak próżnował. Gdy nie miał innej pracy, przyjmował od braci zniszczone ikony, aby je bezpłatnie odnowić i umieścić na poprzednim miejscu.

Za ikony wykonane na zamówienie przyjmował zapłatę. Dzielił ją na trzy równe części: jedną przeznaczał na zakup farb i innych materiałów, drugą rozdawał biednym, a trzecią przekazywał na monaster. Tak czynił przez wszystkie lata aż do śmierci. Poza umiejętnością pisania ikon posiadał dar uzdrawiania chorych. Za liczne cnoty i czyste życie ihumen wyświęcił go na kapłana. Zmarł około 1114 r.

Święty uważany jest za prekursora wszystkich ruskich pisarzy ikon. O pomoc i wstawiennictwo modlą się do niego osoby uczące się tej umiejętności. Jest też orędownikiem chorych na trąd. Znany jest głównie w Rosji i na Ukrainie.

Jako jeden z nielicznych świętych nie żyjących w okresie ikonoklazmu, św. Alipiusz przedstawiany jest z ikoną Matki Bożej z Dzieciątkiem w dłoniach. Ma na sobie czarny habit zakonny, na który spadają zwykle długie ciemne włosy.

Imię Alipiusz pochodzi od greckiego słowa alypos - "wolny od bólu".

opr. Jarosław Charkiewicz