18 listopada 1938 r. prezydent Rzeczpospolitej Polskiej Ignacy Mościcki podpisał „Dekret o stosunku Państwa do Polskiego Autokefalicznego Kościoła Prawosławnego”.
Dokument uregulował status prawny Cerkwi Prawosławnej w II Rzeczpospolitej. Określał podstawowe struktury cerkiewne – osobą zarządzająca Cerkwią był metropolita, najwyższym organem Sobór Generalny złożony z duchowieństwa i świeckich oraz Sobór Biskupów i Synod Biskupów. Ustalał kompetencje konsystorzy diecezjalnych, kształcenie duchownych, działalność parafialną, monasterów, duszpasterstwa wojskowego.
W wyniku dekretu prezydenckiego z 1938 r. Cerkiew została podporządkowana państwu. Władza mogła ingerować w życie cerkiewne przez zatwierdzenie lub odrzucenie poszczególnych hierarchów i duchownych. Również zakładanie nowych monasterów i parafii wymagało pozwolenia władz lokalnych. Ograniczono języki narodowe w życiu religijnym – językiem urzędowym Cerkwi miał być j. Polski. Spowodowało to zamykanie periodyków pisanych w językach narodowych.
Na podst.:
M. Papierzyńska-Turek, Między tradycją a rzeczywistością. Państwo wobec prawosławia 1918 – 1939, Warszawa 1989, s. 183 - 192.
Stefan Dmitruk
