Cyprian, biskup Kartaginy (258)

CYPRIAN, biskup kartagiński, męczennik (Swiaszczennomuczenik Kiprian, jepiskop Karfagienskij), 31 sierpnia/13 września.

Urodził się w Tunezji około 200 r. w pogańskiej rodzinie. Będąc synem bogatego senatora otrzymał świetne wykształcenie. Przez większą część życia był adwokatem i retorem. Dopiero spotkanie z kartagińskim kapłanem Cecylianem przekonało go do chrześcijaństwa.

W 246 r. Cyprian został ochrzczony, a w kolejnym wyświęcony na kapłana. W 248 r. otrzymał sakrę biskupią. Już w kolejnym roku cesarz Decjusz rozpoczął prześladowania chrześcijan. Wówczas Cyprian ukrył się (za co bardzo go krytykowano) i z ukrycia opiekował się wiernymi Kartaginy. Po śmierci Decjusza w 251 r. wdał się w konflikt z biskupami rzymskimi - Korneliuszem i Stefanem I.

W 252 r. w Kartaginie wybuchła epidemia. Biskup stał się wówczas niezmordowanym pocieszycielem chorych. Ludność chrześcijańska kochała go za opiekuńczość i dobroć. On podejmował każdą ważną decyzję po naradzeniu się z innymi kapłanami i uzyskaniu zgody wiernych. Z myślą o nich napisał kilka traktatów, z których najbardziej znany dotyczy natury jedności Cerkwi.

Za cesarza Waleriana wznowiono prześladowania chrześcijan. Cyprian stał się jedną z ich pierwszych ofiar. Zanim poniósł męczeńską śmierć, najpierw został skazany na wygnanie do miasteczka Kombis (Korba) w Tunisie. Później, podczas procesu, odmówił złożenia ofiary bożkom, za co skazano go na śmierć. Pogrążony w modlitwie, wręczył katu hojny dar na znak wybaczenia, nałożył na oczy opaskę, po czym został ścięty. Miało to miejsce 14 września 258 r. Wierni nasączyli ręczniki krwią męczennika, traktując ją jak drogocenną relikwię. Ciało Cypriana pogrzebano na miejscowym cmentarzu. Obecnie jego relikwie znajdują się w Kartaginie i w Compiegne. Do dziś pozostaje jedną z największych postaci wśród świętych chrześcijańskich w północnej Afryce.

Święty przedstawiany jest w biskupich szatach z centralnie trzymaną Ewangelią. Ma charakterystyczne długie, spadające na plecy włosy i krótką brodę. W sztuce zachodniej ma atrybuty typowe dla biskupa-męczennika: krzyż, księgę, gałązkę palmową, miecz, paliusz, pastorał.

oprac. Jarosław Charkiewicz