Malachiasz (400 BC)

MALACHIASZ, prorok (Prorok Małachija), 3/16 stycznia, zm. ok. 400 przed Chrystusem.

Był ostatnim z grona dwunastu proroków mniejszych. Jest autorem ostatniej księgi proroczej Starego Testamentu, nazwanej od jego imienia "Księgą Malachiasza". Autor nazywany jest w tytule "malaki", tzn. "mój posłaniec" lub też "posłaniec Jahwe" i nazwa ta jest też zapewne imieniem własnym proroka.

Okres, w którym prorok żył i prowadził swoją działalność można określić tylko w przybliżeniu na podstawie treści jego dzieła. Było to wiele lat po poświęceniu odbudowanej Świątyni jerozolimskiej (516 r. przed Chrystusem) i jednocześnie najprawdopodobniej wkrótce przed reformami Ezdrasza (od 458 r. przed Chrystusem) i Nehamiasza (od 445 r. przed Chrystusem), skierowanymi przeciwko nadużyciom kapłanów.

W przeciwieństwie do proroków Aggeusza i Zachariasza, którzy w trudnych latach po niewoli dodawali ludowi otuchy i budzili w nim ufność w pomoc Bożą, Malachiasz nawoływał zaniedbujący swe obowiązki wobec Boga naród, do pokuty i poprawy życia. Szczególne znaczenie w tym proroctwie nabiera przepowiednia o nowej, czystej i powszechnej ofierze, która zastąpi składane przy Świątyni jerozolimskiej, wypełnienie której Kościół widzi w świętej Liturgii.

Księga Malachiasza składa się zaledwie z trzech rozdziałów, w których prorok mówi o tym, iż Jahwe miłuje swój naród i jest sprawiedliwy, a sprawiedliwość tą w całej pełni okaże w dniu Jego przyjścia na sąd. Gani też kapłanów za niedbałe składanie ofiar, zachęca do przestrzegania Prawa. Epilog księgi zawiera zapowiedź powtórnego przyjścia proroka Eliasza.

Wierni wierzą, iż modlitwy do proroka mają moc zdejmowania czarów.

W ikonografii Malachiasz przedstawiany jest w dwóch różnych, odmiennych typach, bądź jako typowy prorok - starzec z siwą brodą, bądź (częściej) jako bezbrody młodzieniec o długich, kasztanowych włosach. Elementem łączącym oba wizerunki jest pochodzący z jego księgi napis na zwoju, który trzyma w ręce: "Oto Ja posyłam Mojego anioła, aby Mi przygotował drogę przede Mną" lub "On przyjdzie - mówi Pan Zastępów. Lecz kto będzie mógł znieść dzień Jego przyjścia i kto się ostoi...".

oprac. Jarosław Charkiewicz