Anna, księżna nowogródzka (1056)

ANNA z Nowogrodu, księżna (Błagowiernaja kniaginia Anna Nowgorodskaja), 10/23 lutego, zm. 1056

Była córką szwedzkiego króla Olafa i królowej Astrydy. Jej ojciec był zwany władcą "ogólnochrześcijańskim" z powodu zasług dla chrześcijaństwa. Przed chrztem królewna nosiła imię Ingrygerda. Na dworze otrzymała wspaniałe wykształcenie. Od młodości lubiła podróżować. Ojciec dał jej też praktycznie pełną swobodę działania.

W 1016 r. księżniczka wyszła za mąż za wielkiego księcia kijowskiego Jarosława, syna św. Włodzimierza. Otrzymała wówczas nowe imię - Irena. Od razu całą swą duszą poświęciła się nowej ojczyźnie. Stała się wiernym pomocnikiem i doradcą męża. Między innymi, gdy przeciw Jarosławowi wystąpił jego brat - książę Mścisław, Irena z odwagą zaproponowała mu pojedynek, na co ten odpowiedział, iż nie walczy z kobietami i ustąpił bratu. Księżna wspierała też rozwój Cerkwi. Założyła w Kijowie pierwszy żeński monaster, który dedykowała patrz św. wielkiej męczennicy Irenie.

Księżna miała siedmiu synów i trzy córki. Najstarszy z synów - książę nowogrodzki Włodzimierz został zaliczony do grona świętych, a książę perejesławski Wsiewołod był ojcem Włodzimierza Monomacha - pierwszego z rodu wielkich książąt i carów moskiewskich. Córki wielkiej księżnej zostały królowymi: Anna - francuską, Maria - węgierską, a Elżbieta - norweską.

Wielka księżna zmarła w Nowogrodzie 10 lutego 1050 r. Przed śmiercią złożyła śluby zakonne i otrzymała imię Anna. Były to, nawiązujące do greckiej tradycji, pierwsze postrzyżyny na dworze książęcym Rusi.

W 1991 r. miejskie muzeum zwróciło relikwie św. Anny z Nowogrodu Kościołowi prawosławnemu, wraz z nimi inną świętość - cudowną ikonę Matki Bożek "Znak". Dzisiaj relikwie świętej spoczywają w nowogrodzkiej cerkwi św. Filipa.

Święta ukazywana jest w szatach zakonnych z chustą na głowie. Zwykle prawą rękę ma ułożoną w geście modlitewnym, w lewej trzyma zwój.

Imię Anna pochodzi z hebrajskiego słowa hannah - "łaska".

opr. Jarosław Charkiewicz