EUSTACHY PIERWSZY, arcybiskup serbski (Swiatitiel Jewstafij Pierwyj, archijepiskop Serbskij), 4/17 stycznia i 30 sierpnia/12 września (Sobór świętych biskupów serbskich).
Urodził się w 1230 r. w Diecezji Budimlje (Czarnogóra) w prawosławnej rodzinie. Od dziecka lubił czytać i śpiewać w cerkwi. W wieku dziesięciu lat uprosił rodziców, by oddali go na naukę do miejscowego kapłana. Pod jego bacznym okiem poznawał Pismo Święte i żywoty świętych.
Gdy Eustachy miał czternaście lat, zdecydował się opuścić rodziców i udać do Zety, aby zostać mnichem. Wszystko co miał ze sobą rozdał biednym i zamieszkał w Monasterze Archanioła Michała w Prewlac. Jego duchowe postępy były tak znaczne, iż już po kilku latach pozwolono mu opuścić wspólnotę i zamieszkać w pustelni. Jednak, gdy miał dwadzieścia lat, zapragnął zobaczyć miejsca święte. Udał się w pielgrzymkę do Ziemi Świętej. Tutaj w ciągu roku przebył okolice związane z życiem i śmiercią Zbawiciela oraz rozmawiał z miejscowymi pustelnikami. Opowieści starców skłoniły go do odwiedzenia w drodze powrotnej Świętej Góry Atos. Tam zamieszkał w serbskim Monasterze Chilandaru i wkrótce zasłynął z wyjątkowej ascezy. Po kilku latach został ihumenem, a w 1270 r. wybrania go, wbrew woli, biskupem Zety w Serbii.
Gdy w 1278 r. zarł arcybiskup serbski Joanicjusz, św. król Stefan Milutin oraz biskupi serbscy nadali Eustachemu najwyższą godność w Cerkwi. Został arcybiskupem serbskim. Funkcji tej nie sprawował jednak długo. Po siedmiu latach ciężko zachorował. Leżącego na łożu śmierci odwiedzali mnisi ze Świętej Góry oraz przywódcy prawosławnych państw.
Św. Eustachy zmarł 4 stycznia 1286 r. i został pochowany w cerkwi Zbawiciela w Żiczy. Uroczystościom towarzyszyło wiele cudownych uzdrowień. Wkrótce potem, w obawie przez wrogami, ciało przeniesiono do Peczu i umieszczone najpierw w patriarszym soborze apostołów Piotra i Pawła, a w 1737 r. w Monasterze Archanioła Michała w Prewlec.
W ikonografii święty przedstawiany jest w stroju biskupim typu bizantyjskiego (z krzyżami). Ma dosyć długą, siwą, spiczaście zakończoną brodę, prawą rękę złożoną do błogosławieństwa, w lewej trzyma Ewangelię.
oprac. Jarosław Charkiewicz
Zostań przyjacielem cerkiew.pl
Stałe wsparcie daje nam stabilność i możliwość realizacji nowych inicjatyw.
